पिंपरी-चिंचवडमधील तरुणींसाठी ‘आत्मनिर्भरतेची गुरुकिल्ली’: मनपा आणि सिंबायोसिसचा कौशल्य विकास उपक्रम ठरतोय वरदान!

कौशल्य विकासाने उघडतोय करिअरचा मार्ग: पिंपरी-चिंचवड मनपा आणि सिंबायोसिसच्या उपक्रमाने शेकडो तरुणी होत आहेत आत्मनिर्भर!

मोफत निवासी डिप्लोमा कोर्सेसची सुवर्णसंधी; उत्पादन आणि वाहन उद्योगात रोजगाराची हमी, भविष्याकडे आत्मविश्वासाने वाटचाल!

पिंपरी, दि. १८ जुलै २०२५: पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि सिंबायोसिस कौशल्य व व्यावसायिक विद्यापीठ, किवळे यांच्या संयुक्त विद्यमाने सुरू केलेला एक महत्त्वाकांक्षी कौशल्य विकास उपक्रम आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ तरुणींसाठी वरदान ठरत आहे. दोन वर्षांपूर्वी सुरू झालेल्या या उपक्रमांतर्गत पात्र तरुणींना दोन प्रकारचे मोफत निवासी डिप्लोमा कोर्सेस करण्याची संधी दिली जात असून, यामुळे शेकडो विद्यार्थिनींचे आयुष्य बदलू लागले आहे. हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर तरुणींना मॅन्युफॅक्चरिंग आणि वाहन उद्योगांमध्ये केवळ रोजगाराची संधीच मिळत नाही, तर त्या आत्मविश्वासाने स्वतःच्या पायावर उभ्या राहत असून, हा उपक्रम एकप्रकारे त्यांचे भविष्यच उज्ज्वल करणारा ठरत आहे.

कौशल्य विकास उपक्रमाचे स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये:

या कौशल्य विकास उपक्रमांतर्गत दोन प्रमुख डिप्लोमा कोर्सेस चालवले जातात:

• ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग एक्सलन्स’: हा दहावी उत्तीर्ण विद्यार्थिनींसाठी आहे.
• ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग ऑटोमेशन’: हा बारावी उत्तीर्ण विद्यार्थिनींसाठी आहे. बारावीमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित (पीसीएम ग्रुप) असणाऱ्या विद्यार्थिनींना यासाठी प्रवेश घेता येतो.

या अभ्यासक्रमांचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे, यात मोफत प्रशिक्षणासोबतच मोफत वसतिगृह, भोजन, गणवेश आणि सुरक्षात्मक साहित्यही दिले जाते. ज्यामुळे आर्थिक अडचणींमुळे उच्च शिक्षण घेऊ न शकणाऱ्या तरुणींना मोठा आधार मिळतो.

विद्यार्थिनींची निवड प्रक्रिया आणि ‘जर्मन द्वैतीय’ प्रशिक्षण पद्धत:

विद्यार्थिनींची प्रवेशासाठी निवड लेखी परीक्षा आणि मुलाखतीच्या आधारे गुणवत्ता निकषांवर केली जाते. प्रवेश अर्ज करणाऱ्या अर्जदाराच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न पाच लाखांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.

या उपक्रमाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे, येथे जर्मन द्वैतीय प्रशिक्षण पद्धतीचा (German Dual Training System) अवलंब केला जातो. या पद्धतीमध्ये प्रात्यक्षिक आणि प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव याला प्राधान्य दिले जाते. बहुतेक विद्यार्थिनी प्रत्यक्ष प्रयोगशाळा आणि फील्ड प्रशिक्षणात अधिक वेळ घालवतात, ज्यामुळे त्यांना उद्योगासाठी आवश्यक असलेले व्यावहारिक कौशल्य मिळते. मागील शैक्षणिक वर्षात हा कोर्स केलेल्या विद्यार्थिनी पिंपरी-चिंचवड तसेच चाकण परिसरातील कंपन्यांमध्ये इंटर्नशिप करत असून, काहींना कायम नोकऱ्याही मिळाल्या आहेत, हे या प्रशिक्षणाच्या यशाचे द्योतक आहे.

उपक्रमाची यशस्वी वाटचाल आणि भविष्यातील संधी:

या कौशल्य विकास उपक्रमांतर्गत गेल्या दोन वर्षांत शंभरहून अधिक तरुणींना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे:

• शैक्षणिक वर्ष २०२३-२४: ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग एक्सलन्स’ या कोर्सला ४८ विद्यार्थिनी, तर ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग ऑटोमेशन’ कोर्सला ३ विद्यार्थिनी, अशा एकूण ५१ विद्यार्थिनींना प्रशिक्षण देण्यात आले.
• शैक्षणिक वर्ष २०२४-२५: ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग एक्सलन्स’ या कोर्सला ३८ विद्यार्थिनी, तर ‘डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग ऑटोमेशन’ कोर्सला १४ विद्यार्थिनी, अशा एकूण ५२ विद्यार्थिनींना प्रशिक्षण देण्यात आले.

प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर टाटा ऑटोकॉम्प आणि फ्लॅश इलेक्ट्रॉनिक्स प्रा. लि. अशा नामांकित कंपन्यांमध्ये इंटर्नशिप करण्याची संधीही विद्यार्थिनींना देण्यात आली. आता २०२५ च्या बॅचसाठी ‘डिप्लोमा इन अ‍ॅडव्हान्स्ड मॅन्युफॅक्चरिंग एक्सलन्स’ या नवीन तीन वर्षांच्या कोर्ससाठी ६० मुलींची निवड केली जाणार आहे. या कोर्सनंतर थेट दुसऱ्या वर्षाला बी-टेक (B.Tech) मध्ये प्रवेशाची संधी मिळू शकेल, ज्यामुळे त्यांच्या उच्च शिक्षणाचा मार्गही सुकर होईल.

प्रवेशासाठी अर्ज कसा कराल?

इच्छुक आणि पात्र विद्यार्थिनींनी या सुवर्णसंधीचा लाभ घेण्यासाठी खालीलप्रमाणे अर्ज करावा:

• ऑनलाइन अर्ज: https://forms.office.com/r/guCYPQguJK या लिंकवरून ऑनलाइन अर्ज करावा.
• संपर्क: प्रवेश अर्जासाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सामाजिक विकास विभागाशी किंवा सिंबायोसिस कौशल्य व व्यावसायिक विद्यापीठ, किवळे येथे संपर्क साधता येईल.
• निवड प्रक्रिया: निवड ही दहावी/बारावीच्या निकालानंतर होणाऱ्या लेखी परीक्षा व मुलाखतीवर आधारित असेल.
• वयोगट:
  • दहावी उत्तीर्ण: १६ ते १९ वर्षे
  • बारावी उत्तीर्ण: १८ ते २० वर्षे
  • या वयोगटातील विद्यार्थिनी अर्ज करू शकतात.
• अंतिम मुदत: अर्ज करण्यासाठी ३१ जुलै २०२५ ही शेवटची मुदत आहे.
• अधिक माहितीसाठी संपर्क क्रमांक: ७२१९१९३०२३ / ७८२३८९३८६६ / ७४९८२२५२३७

मान्यवर आणि विद्यार्थिनींच्या प्रतिक्रिया:

शेखर सिंह, आयुक्त तथा प्रशासक, पिंपरी-चिंचवड महापालिका: “पिंपरी-चिंचवड महापालिका आणि सिंबायोसिस कौशल्य व व्यावसायिक विद्यापीठ, किवळे यांच्या संयुक्त विद्यमाने सुरू केलेला हा उपक्रम केवळ कौशल्य प्रशिक्षणापुरता मर्यादित नाही. हा उपक्रम तरुणींना मोठे स्वप्न बघायला, आत्मनिर्भर बनायला आणि पारंपरिक पुरुषप्रधान क्षेत्रांमध्ये नेतृत्व स्वीकारण्यासाठी सक्षम करणारा उपक्रम आहे. या उपक्रमाच्या माध्यमातून शेकडो तरुणींना रोजगाराची संधी प्राप्त झाली आहे.”

प्रदीप जांभळे पाटील, अतिरिक्त आयुक्त, पिंपरी-चिंचवड महापालिका: “कौशल्य शिक्षण या उपक्रमाच्या माध्यमातून शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा आहे. सिंबायोसिस संस्थेच्या संयुक्त विद्यमाने चालवण्यात येणाऱ्या या उपक्रमाच्या माध्यमातून पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या कार्यक्षेत्रातील पात्र मुलींना दर्जेदार प्रशिक्षण व नोकरीची संधी उपलब्ध होत आहे. हा उपक्रम सर्वसमावेशक विकासाच्या दृष्टिकोनाशी सुसंगत आहे.”

ममता शिंदे, उपायुक्त, पिंपरी-चिंचवड महापालिका: “आर्थिक अडचणीमुळे दहावी, बारावीनंतर उच्च शिक्षण घेऊ न शकणाऱ्या विद्यार्थिनींसाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिका सिंबायोसिस संस्थेच्या संयुक्त विद्यमाने राबवत असलेला उपक्रम पर्वणी ठरत आहे. या उपक्रमांतर्गत डिप्लोमा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थिनींना रोजगाराची संधी मिळत असून, त्या आर्थिक व सामाजिकदृष्ट्या सक्षम होत आहेत.”

डॉ. स्वाती मुजुमदार, प्र-कुलगुरू, सिंबायोसिस कौशल्य व व्यावसायिक विद्यापीठ: “एक सक्षम मुलगी संपूर्ण समाजाला सक्षम करू शकते, असा आमचा विश्वास आहे. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सहकार्यामुळे आम्ही पिंपरी-चिंचवडमधील मुलींना पूर्णपणे मोफत डिप्लोमा प्रशिक्षण देऊ शकलो. यामुळे उत्पादन व ऑटोमोटिव्ह क्षेत्रात प्रशिक्षित महिला कर्मचारी मिळत आहेत.”

दिव्या डुकरे, विद्यार्थिनी: “आर्थिक अडचणींमुळे माझे शिक्षण थांबण्याच्या मार्गावर होते. सिंबायोसिस संस्थेच्या संकेतस्थळावर मला डिप्लोमा इन मॅन्युफॅक्चरिंग एक्सलन्स या कोर्सची माहिती मिळाली. हा कोर्स मोफत असल्यामुळे माझ्या वडिलांवर आर्थिक भार न टाकता मी शिक्षण सुरू ठेवू शकले. कोर्सला प्रवेश घेतल्यानंतर माझा आत्मविश्वास वाढला असून, करिअरचा मार्ग सापडला आहे. मला खात्री आहे की मी लवकरच आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी होईल.”

हुदा हमीद खान, विद्यार्थिनी: “पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सहकार्याने सिंबायोसिस संस्थेत डिप्लोमा कोर्स केल्यामुळे मला चाकणमधील एका उत्पादन कंपनीत नोकरी मिळाली आहे. मला प्रत्यक्ष एखाद्या प्रोजेक्टवर काम करण्याची संधी प्राप्त झाली असून, आता औद्योगिक क्षेत्रात उत्तम करिअर करू शकते, असा आत्मविश्वास वाटतो.”

सिद्धी सुर्यकांत जगताप, विद्यार्थिनी: “आमच्या घरची आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्यामुळे उच्च शिक्षण घेता येईल का, असा प्रश्न समोर होता. परंतु, आता सिंबायोसिस संस्थेत पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सहकार्याने डिप्लोमा कोर्सला प्रवेश घेता आला. येथील दर्जेदार प्रशिक्षण आणि सुविधा पाहता माझं भविष्य निश्चित उज्ज्वल होण्यासाठी हा कोर्स खूपच उपयुक्त ठरेल, याची खात्री आहे. आमच्यासारख्या गरजू तरुणींना यामुळे आधार मिळतोय.”

श्रुती मदने, विद्यार्थिनी: “सिंबायोसिस संस्थेत पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सहकार्याने चालवण्यात येणारा डिप्लोमा कोर्स हा फक्त तांत्रिक कौशल्य शिकवणारा नाही, तर आत्मविश्वासही वाढवणारा आहे. यामुळे पुरुषांचे वर्चस्व असणाऱ्या औद्योगिक क्षेत्रातही मी चांगली कामगिरी करू शकते. हा कोर्स केवळ नोकरीसाठी नाही, तर विचारसरणीत बदल घडवणारा आहे.”

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.