हिंद दी चादर: श्री गुरू तेग बहादूर यांच्या ३५० व्या शहिदी समागमनिमित्त राज्यभर प्रबोधनाचा जागर

धर्म, मानवता आणि स्वातंत्र्याचे तेजस्वी प्रतीक! मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, योगी आदित्यनाथ आणि अमित शाह यांच्यासह प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांची कार्यक्रमांना उपस्थिती

मुंबई, दि. २६ नोव्हेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

शीख धर्माचे नववे गुरु, ‘हिंद दी चादर श्री गुरू तेग बहादूर’ यांच्या ३५० व्या शहिदी समागम वर्षानिमित्त देशभर विविध प्रबोधनपर कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. महाराष्ट्र शासन आणि ‘हिंदी दी चादर श्री गुरू तेग बहादूर ३५० व्या शहिदी समागम’ राज्यस्तरीय समितीच्या संयुक्त विद्यमाने महाराष्ट्रभर भव्य कार्यक्रमांचे नियोजन करण्यात आले आहे. या निमित्ताने शीख, सिकलीगर, बंजारा, लबाना, मोहयाल, सिंधी या सहा समाजांचे गुरुबंधुत्व नाते अधिक दृढ होणार आहे.

या गौरवशाली इतिहासाच्या स्मृती सोहळ्यानिमित्त राज्यातील प्रमुख कार्यक्रमांना केंद्र आणि राज्यातील वरिष्ठ नेते उपस्थित राहणार आहेत.

कार्यक्रमांच्या आयोजनाचा शुभारंभ मुंबई येथील कार्यशाळेने करण्यात आला होता. या कार्यशाळेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते कार्यक्रमाचे संकेतस्थळ आणि गुरू तेग बहादूर यांच्या बलिदानाचा इतिहास सांगणाऱ्या गीताचे लोकार्पण करण्यात आले.

श्री गुरू तेग बहादूर यांचा जन्म १ एप्रिल १६२१ रोजी अमृतसर (पंजाब) येथे वडील गुरु हरगोबिंद (शीख धर्माचे सहावे गुरू) आणि माता नानकी देवी यांच्या कुटुंबात झाला. त्यांचे बाल्यावस्थेतील नाव त्यागमल होते. बालपणी एका युद्धात त्यांनी अतुलनीय शौर्य दाखवले, म्हणून त्यांच्या वडिलांनी त्यांना ‘तेग बहादूर’ म्हणजेच ‘तलवारीसारखा धैर्यवान’ हे नाव दिले.

• गुरुपद: १६६४ मध्ये त्यांना नववे गुरू हे पद प्राप्त झाले.

• कार्य: त्यांनी आनंदपूर साहिब हे पवित्र स्थळ स्थापन केले, जे आजही शीख धर्माचे महत्त्वाचे तीर्थस्थान आहे. ते शांत, ध्यानशील आणि संयमी स्वभावाचे होते. त्यांनी अन्याय, धार्मिक असहिष्णुता आणि अत्याचाराविरोधात लढा दिला आणि लोकांना सत्य, संयम, मानवता, करुणा आणि धैर्य या मूल्यांचा संदेश दिला.

• हौतात्म्य: धार्मिक स्वातंत्र्य, न्याय आणि सहिष्णुतेच्या रक्षणासाठी तत्त्वांवर तडजोड करण्यास नकार दिल्याने नोव्हेंबर १६७५ मध्ये दिल्लीतील चांदणी चौक (शीशगंज) येथे त्यांचा शिरच्छेद करण्यात आला. त्यांचे बलिदान धार्मिक स्वातंत्र्याचे प्रतीक बनले.

श्री गुरू तेग बहादूर यांचे योगदान केवळ शौर्यातच नव्हते, तर त्यांचे तत्त्वज्ञान अत्यंत गहन आणि साधे होते.

• रचना: त्यांनी सुमारे ५७ शबद (भक्तिगीते) आणि ५७ सलोक (उपदेशपर पदे) रचले. या रचना गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये समाविष्ट आहेत.

• प्रमुख संदेश: त्यांच्या रचनांमध्ये वैराग्य, सत्य, मृत्यूचे चिंतन, आत्मज्ञान आणि परमेश्वरावर श्रद्धा या भावना प्रबळ आहेत.

  • “जो नर दुःख में दुःख नहीं मानें…” या त्यांच्या प्रसिद्ध रचनेत त्यांनी जीवनातील लोभ, मोह, अभिमान आणि सुख-दुःखाच्या पलीकडे जाऊन ज्ञानी होण्याची शिकवण दिली आहे.

• सर्वधर्म समभाव: त्यांनी “न को बैरी, न ही बेगाना, सगल संग हम को बन आई” या रचनेत सर्वधर्म समभाव आणि एकतेचा संदेश दिला.

समन्वयक रामेश्वर नाईक यांनी दिलेल्या विशेष लेखात महाराष्ट्र आणि पंजाब यांच्यातील ऐतिहासिक संबंधांवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

• महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील महान संत नामदेव हे विठोबाचे परम भक्त असून, ते पंजाबात २० वर्षे स्थिरावले.

• त्यांच्या आध्यात्मिक कार्यामुळे त्यांना शीख धर्मात ‘भगत नामदेव’ म्हणून ओळखले जाते.

• शीख धर्माच्या पवित्र श्री गुरू ग्रंथ साहिबमध्ये संत नामदेव यांची ६१ पदे समाविष्ट आहेत, जी त्यांच्या एकेश्वरवाद, समानता आणि भक्तीचे प्रतिबिंब आहे.

• यामुळे संत नामदेव यांनी महाराष्ट्र आणि पंजाब यांची नाळ घट्ट जोडली आहे.

• शिवाय, शीख धर्माचे दहावे गुरू श्री गोविंद साहिबजी यांची कर्मभूमी महाराष्ट्रातील श्री हुजूर साहिब नांदेड ही आहे.

हा पवित्र वारसा पुढील पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरावा, यासाठी तहसील, शहर, जिल्हा व क्षेत्रीय समितीच्या माध्यमातून प्रत्येक गावात आणि घराघरात गुरू तेग बहादूर यांच्या हौतात्म्याचा इतिहास पोहोचविला जाणार आहे.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.