राज-उद्धव ठाकरे ‘मराठी अस्मिते’साठी एकवटले: कोणाच्या पोटात पोटशूळ उठले? ‘आवाज मराठीचा’ रॅलीने राजकीय भूकंपाचे संकेत!

महाराष्ट्राच्या राजकारणात ‘ठाकरे’ एकवटले: २० वर्षांनंतर राज-उद्धव एकाच व्यासपीठावर, ‘मराठी अस्मिते’चा एल्गार!

हिंदी सक्तीविरोधातील ‘विजय रॅली’ ठरली राजकीय टर्निंग पॉइंट; मुंबई महापालिका आणि विधानसभा निवडणुकांवर मोठा परिणाम अपेक्षित, महायुती सरकारवर दबाव वाढला. (© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.)

मुंबई, दि. ६ जुलै २०२५: महाराष्ट्राच्या राजकारणात गेल्या २० वर्षांहून अधिक काळ एकमेकांपासून दुरावलेले चुलत बंधू, मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, अखेर ‘मराठी अस्मिते’च्या मुद्द्यावर एकत्र आले आहेत. मुंबईतील “आवाज मराठीचा” या भव्य रॅलीमध्ये दोघांनीही एकाच व्यासपीठावर येऊन हिंदी भाषेच्या सक्तीविरोधात जोरदार आवाज उठवला. राज्य सरकारने आता मागे घेतलेल्या त्रिभाषा धोरणातील हिंदी सक्तीच्या अंमलबजावणीचा भाग या एकत्र येण्यामागचे प्रमुख कारण ठरला. त्यांच्या या ऐतिहासिक भेटीने महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवसंजीवनीचा संचार झाला असून, आगामी काळात राजकीय समीकरणे बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या एकजुटीने नेमके कोणाच्या पोटात पोटशूळ उठले, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात जोरदार सुरू आहे.

त्रिभाषा धोरणातील हिंदी सक्ती आणि विरोध:

महाराष्ट्र सरकारने १६ एप्रिल २०२५ रोजी एक जीआर (Government Resolution) काढला होता, ज्यानुसार मराठी आणि इंग्रजी माध्यमांच्या शाळांमधील इयत्ता १ ते ५ च्या विद्यार्थ्यांसाठी हिंदी ही अनिवार्य तिसरी भाषा करण्यात आली होती. या निर्णयाला मोठा विरोध झाल्यानंतर १७ जून रोजी सुधारित जीआर काढण्यात आला, ज्यात हिंदीला पर्यायी भाषा म्हणून ठेवण्यात आले. मात्र, हा विरोध इथेच थांबला नाही. राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे या दोघांनीही या निर्णयाला ‘हिंदी लादण्याचा’ प्रयत्न असे संबोधले आणि तीव्र आक्षेप घेतला. २९ जून रोजी अखेर राज्य मंत्रिमंडळाने दोन्ही जीआर मागे घेण्याचा निर्णय घेतला. या निर्णयानंतरही, ठाकरे बंधूंनी ५ जुलै रोजी नियोजित केलेला मोर्चा रद्द न करता, त्याला ‘विजय रॅली’चे स्वरूप दिले आणि ‘मराठी माणूस’ एकत्र आल्याचा संदेश दिला.

ऐतिहासिक एकजुटीचे क्षण आणि नेत्यांची वक्तव्ये:

जवळपास २० वर्षांनंतर, २००५ नंतर पहिल्यांदाच हे दोन्ही नेते एकाच राजकीय व्यासपीठावर एकत्र आले. त्यांच्या भेटीचा क्षण हा केवळ दोन भावांच्या एकत्र येण्याचा नव्हता, तर मराठी मतांना पुन्हा एकत्र आणण्याच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल होते.

• राज ठाकरे: त्यांनी आपल्या भाषणात अप्रत्यक्षपणे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर निशाणा साधला. “बाळासाहेब ठाकरे यांना जे जमलं नाही, ते मुख्यमंत्री फडणवीसांनी करून दाखवलं, आम्हाला दोघांना एकत्र आणलं,” असे ते मिश्किलपणे म्हणाले. राज ठाकरे यांनी पुढे बोलताना, “हिंदी भाषेची सक्ती अचानकपणे कोणतीही चर्चा न करता का करण्यात आली? हा लहान मुलांवर अन्याय आहे. तुम्ही विधानसभेत सत्ताधारी असाल, पण रस्त्यांवर आम्ही राज्य करतो,” असा इशारा दिला. मुंबईला महाराष्ट्रापासून वेगळे करण्याचा हा एक प्रयत्न होता, असा गंभीर आरोपही त्यांनी केला. “मला हिंदीबद्दल काहीही नाही, कोणतीही भाषा वाईट नाही. भाषा तयार करायला खूप कष्ट लागतात. आम्ही मराठी लोकांनी मराठा साम्राज्यात अनेक राज्यांवर राज्य केले, पण आम्ही कधीही त्या भागांवर मराठी लादली नाही. त्यांनी आमच्यावर हिंदी लादण्याचा प्रयोग सुरू केला होता आणि आम्ही विरोध केला नाही तर ते मुंबईला महाराष्ट्रापासून वेगळे करण्यापर्यंत गेले असते,” असेही राज ठाकरे म्हणाले.
  • टीकाकारांना उत्तर: राज ठाकरे यांनी आपल्या मुलांना इंग्रजी माध्यमात शिकवल्यावरून होणाऱ्या टीकेलाही प्रत्युत्तर दिले. “आमची मुलं इंग्रजी माध्यमात शिकली तर काय झाले? दादा भुसे मराठी शाळेत शिकून मंत्री झाले. देवेंद्र फडणवीस इंग्रजी माध्यमात शिकून मुख्यमंत्री झाले. तर काय झाले? मी मराठी शाळेत शिकलो, पण माझे वडील श्रीकांत ठाकरे आणि काका बाळासाहेब ठाकरे इंग्रजी माध्यमात शिकले होते. त्यांच्या मराठी प्रेमावर कोणी प्रश्न उपस्थित करू शकेल का?” असा सवाल त्यांनी केला.
• उद्धव ठाकरे: “आम्ही एकत्र आलो आहोत, एकत्र राहणार आहोत,” अशी ग्वाही उद्धव ठाकरे यांनी दिली. त्यांनी भाजपवर जोरदार हल्ला चढवला, “तुम्ही (भाजपने) आमचा पुरेपूर वापर करून घेतला आहे. बाळासाहेब ठाकरेंचा पाठिंबा नसता तर महाराष्ट्रात तुम्हाला कोण ओळखत होते? हिंदुत्व शिकवणारे तुम्ही कोण? मुंबईत दंगली होत असताना आम्ही मराठी लोकांनी महाराष्ट्रातील प्रत्येक हिंदूला वाचवले, मग तो कोणीही असो. तुम्ही मराठी लोकांना त्यांच्या न्याय हक्कांसाठी आंदोलन करताना ‘गुंड’ म्हणत असाल, तर होय, आम्ही गुंड आहोत!” असे ते आवेशात म्हणाले.
  • मुंबईचे महत्त्व आणि भाजपवर टीका: उद्धव ठाकरे यांनी भाजपवर महाराष्ट्राचा औद्योगिक आणि आर्थिक पाया कमकुवत करण्याचा आरोप केला. “तुम्ही नेहमी आम्हाला विचारता की आम्ही बीएमसीमध्ये असताना मुंबईतील मराठी लोकांसाठी काय केले. आता आम्ही प्रश्न विचारतोय: तुमच्या ११ वर्षांच्या राजवटीत तुम्ही काय केले आहे? तुम्ही मुंबईतील महत्त्वाचे उद्योग गुजरातमध्ये हलवले आहेत. मोठे व्यवसाय गुजरातमध्ये जात आहेत. हिऱ्यांचा व्यवसाय आधीच गुजरातला गेला आहे, त्यामुळे तुम्ही महाराष्ट्राचा कणा मोडण्याचा सर्व प्रयत्न केला आहे आणि तेच करत आहात, आणि आम्हाला प्रश्न विचारत आहात?” असे सवाल त्यांनी केले.

राजकीय परिणाम आणि भविष्य:

राज आणि उद्धव यांच्या एकत्र येण्याने महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठे बदल अपेक्षित आहेत. विशेषतः आगामी मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि राज्य विधानसभा निवडणुकांवर याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो. आतापर्यंत मराठी मतांचे विभाजन होऊन त्याचा अप्रत्यक्ष फायदा भाजपला होत होता, मात्र या एकजुटीने मराठी मतांचे एकत्रीकरण होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. भाजपने ठाकरे बंधूंना एकत्र येण्यापासून रोखण्यासाठी अप्रत्यक्षपणे प्रयत्न केले असावेत, असा राजकीय विश्लेषकांचा अंदाज आहे. शिंदे गटाचा उदय आणि राज ठाकरे यांच्या भाजपसोबतच्या वाढत्या जवळीक यामागे भाजपचीच रणनीती होती, असेही म्हटले जाते. मात्र, हिंदी सक्तीच्या मुद्द्यावरून निर्माण झालेल्या भाषिक अस्मितेच्या लाटेने दोन्ही ठाकरे बंधूंना एकत्र आणले आहे.

या एकजुटीमुळे महायुती सरकारवर (भाजप-शिंदे गट-अजित पवार गट) दबाव वाढला आहे. “मुंबई महापालिकेची सत्ता आणि महाराष्ट्राची सत्ता एकत्रितपणे काबीज करू,” असे उद्धव ठाकरे यांनी म्हटले आहे, तर राज ठाकरे यांनीही ‘एकत्र येणे कठीण नाही’ असे सूचित केले. हे समीकरण महाराष्ट्राच्या राजकारणाला कोणती नवी दिशा देणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.