पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा ‘डीबीटी’ पॅटर्न हिट: विद्यार्थ्यांच्या हाती थेट गुणवत्तापूर्ण शालेय साहित्य!

‘डीबीटी’च्या माध्यमातून एका महिन्यात ४० हजारांपेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांना शालेय साहित्यांचा लाभ!

पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या शिक्षण विभागाची यशस्वी अंमलबजावणी; ३१ जुलैपर्यंत वितरणाचे नियोजन, १५ कोटींहून अधिक निधीचे वाटप!

पिंपरी, दि. १६ जुलै २०२५: पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने विद्यार्थ्यांच्या हितासाठी सुरू केलेला सुधारित थेट लाभ हस्तांतरण (Direct Benefit Transfer – DBT) उपक्रम अत्यंत यशस्वी ठरला आहे. महापालिकेच्या १४६ शाळांमधील विद्यार्थ्यांना शालेय साहित्याचा थेट आणि पारदर्शक लाभ मिळावा, या उद्देशाने सुरू करण्यात आलेल्या या उपक्रमातून आतापर्यंत तब्बल ४० हजार ८६१ विद्यार्थ्यांना शालेय साहित्याच्या किटचे वितरण करण्यात आले आहे. या उपक्रमाचा महत्त्वाचा टप्पा पार पडला असून, उर्वरित विद्यार्थ्यांनाही ३१ जुलै २०२५ पर्यंत शालेय साहित्याचे किट देण्याचे नियोजन शिक्षण विभागाने केले आहे.

ई-रुपी प्रक्रियेद्वारे पारदर्शक आणि गतिमान वितरण:

पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या सर्व शाळा १६ जून २०२५ रोजी उत्साहात सुरू झाल्यानंतर, अवघ्या एका महिन्यातच शिक्षण विभागाने ‘सुधारित थेट लाभ हस्तांतरण’ (डीबीटी) उपक्रमांतर्गत ई-रुपी डिजिटल प्लॅटफॉर्मद्वारे सुरक्षित आणि रोखविरहित व्यवहार करून ४० हजार पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांना आवश्यक शैक्षणिक साहित्य किट पुरविले आहे. या किटमध्ये नामांकित कंपन्यांच्या शैक्षणिक दृष्ट्या आवश्यक असणाऱ्या १२ वस्तूंचा समावेश आहे. बँक ऑफ महाराष्ट्र यांच्या सहकार्याने ही प्रक्रिया राबविल्यामुळे त्यामध्ये प्रचंड पारदर्शकता आणि गतिमानता दिसून आली आहे.

ई-रुपी प्रक्रिया कशी कार्य करते:

• बँक खाते आवश्यक नाही: ई-रुपी हे एक डिजिटल व्हाउचर असून, यासाठी बँक खाते असण्याची आवश्यकता नाही.
• एसएमएसद्वारे व्हाउचर: यामध्ये लाभार्थ्यांना एसएमएसद्वारे प्री-पेड क्यूआर कोड व्हाउचर प्राप्त होते.
• केवळ शालेय साहित्यासाठी वापर: हे व्हाउचर केवळ शालेय साहित्य खरेदीसाठीच वापरता येते, ज्यामुळे निधीचा योग्य वापर सुनिश्चित होतो.
• वैध संपर्क क्रमांक: यासाठी फक्त १० अंकी वैध संपर्क क्रमांक आवश्यक आहे.
• ओटीपीद्वारे पडताळणी: अतिरिक्त सुरक्षेसाठी ओटीपी (OTP) द्वारे प्रत्येक व्यवहाराची पडताळणी होते.

१६ जुलै २०२५ पर्यंत या प्रक्रियेद्वारे ४० हजार ८३१ विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य मिळाले असून, आतापर्यंत वाटप केलेल्या शैक्षणिक साहित्याची किंमत सुमारे १५ कोटी ५६ लाख ७० हजार रुपये आहे.

‘पारदर्शकता आणि गतिमानता’: आयुक्त शेखर सिंह

शेखर सिंह, आयुक्त तथा प्रशासक, पिंपरी-चिंचवड महापालिका यांनी या उपक्रमाच्या यशाबद्दल समाधान व्यक्त केले. ते म्हणाले, “शैक्षणिक साहित्य वाटपात पारदर्शकता व गतिमानता राहावी, यासाठी थेट लाभ हस्तांतरण योजना राबवण्यात येत आहे. शाळांमधील प्रत्येक विद्यार्थ्याला दर्जेदार शैक्षणिक साहित्य मिळावे, यासाठी हा उपक्रम यशस्वी ठरत आहे. तसेच, विद्यार्थ्यांना वाटप करण्यात येणाऱ्या शैक्षणिक साहित्याचा दररोज आढावा घेण्यात येत असून, उर्वरित सर्व विद्यार्थ्यांना ३१ जुलै २०२५ पर्यंत शैक्षणिक साहित्य मिळेल, असे नियोजन आहे.”

‘विद्यार्थ्यांना सक्षम बनवणार’: अतिरिक्त आयुक्त प्रदीप जांभळे पाटील

प्रदीप जांभळे पाटील, अतिरिक्त आयुक्त, पिंपरी-चिंचवड महापालिका यांनीही या योजनेचे महत्त्व अधोरेखित केले. “थेट लाभ हस्तांतरण योजनेंतर्गत शाळा सुरू झाल्यानंतर पहिल्या दिवसांपासूनच शैक्षणिक किटचे वितरण सुरू करण्यात आले आहे. गेल्या एका महिन्यात या योजनेंतर्गत जवळपास १५ कोटींपेक्षा जास्त निधी वितरीत करण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांना अधिक सक्षम बनवण्यासाठी शैक्षणिक साहित्यामध्ये उपयुक्त वस्तूंचा समावेश करण्यास प्राधान्य दिले आहे,” असे ते म्हणाले.

‘डिजिटल प्रक्रियेची सुलभता’: प्रशासन अधिकारी संगीता बांगर

संगीता बांगर, प्रशासन अधिकारी, पिंपरी-चिंचवड महापालिका यांनी डिजिटल प्रक्रियेच्या सुलभतेवर भर दिला. “डिजिटल ई-रुपी पेमेंट प्रक्रियेद्वारे आम्ही एका महिन्यात ४० हजार ८६१ विद्यार्थ्यांपर्यंत शैक्षणिक साहित्य पोहोचवले आहे. बँक ऑफ महाराष्ट्राच्या सहकार्याने ही प्रक्रिया अधिक सुलभ झाली आहे,” असे त्यांनी सांगितले.

या यशस्वी उपक्रमामुळे पिंपरी-चिंचवड महापालिकेने विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण साहित्य उपलब्ध करून देण्यासोबतच प्रशासकीय पारदर्शकतेचा एक नवा आदर्श घालून दिला आहे.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.