RBI MPC बैठक: रेपो दरात बदल होणार का? 

महागाई नियंत्रणात, तरीही विकासाला पाठबळाची गरज: ऑगस्ट MPC मध्ये काय अपेक्षित?

पिंपरी, दि. ६ ऑगस्ट २०२५: भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) चलनविषयक धोरण समितीची (Monetary Policy Committee – MPC) बैठक आज, ६ ऑगस्ट रोजी पार पडणार असून, या बैठकीत व्याजदरांबाबत महत्त्वाचा निर्णय अपेक्षित आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतीय निर्यातीवर २५ टक्के शुल्क लावण्याची घोषणा केल्यानंतर काही दिवसांनी ही बैठक होत असल्याने याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. सध्या किरकोळ महागाई रिझर्व्ह बँकेच्या ४ टक्के या मध्यम-मुदतीच्या लक्ष्यापेक्षा कमी आहे, तर दुसरीकडे शुल्क तणावामुळे (tariff tensions) आर्थिक विकासाला पुन्हा चालना देण्याची गरज आहे. या पार्श्वभूमीवर MPC काय निर्णय घेते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

रेपो दरांबाबत काय आहेत अपेक्षा?

मनीकंट्रोलने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार, बँकर, अर्थशास्त्रज्ञ आणि फंड मॅनेजर यांनी प्रमुख दरांमध्ये कोणताही बदल होणार नाही (status-quo) अशी शक्यता वर्तवली आहे. बहुसंख्य सहभागींना असे वाटते की, MPC आपले धोरणात्मक पवित्रा ‘तटस्थ’ (neutral) ठेवेल आणि आगामी धोरणात ‘सकारात्मक’ (dovish) सूर कायम ठेवेल. महिन्याच्या सुरुवातीपासून वाढलेल्या तणावाच्या परिस्थितीत, ६ ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या RBI च्या धोरणात कोणत्या ५ प्रमुख गोष्टींवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे, ते पाहूया:

शुल्क कारवाईचा (Tariff Action) परिणाम

तज्ञांचे मत आहे की, अमेरिकेने नुकत्याच लादलेल्या २५ टक्के शुल्कामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी बाह्य धोका वाढला आहे. यामुळे रिझर्व्ह बँकेला उद्याच्या MPC च्या निर्णयाची घोषणा करताना आर्थिक निर्णय सावधगिरीने आणि मोजूनमापून घ्यावे लागतील. जागतिक व्यापार तणावाचा देशांतर्गत विकासावर परिणाम होऊ नये यासाठी RBI प्रयत्न करेल.

महागाई आणि आर्थिक वाढीचा समतोल

MPC ची बैठक अशा वेळी होत आहे, जेव्हा किरकोळ महागाई रिझर्व्ह बँकेच्या ४ टक्के या मध्यम-मुदतीच्या लक्ष्यापेक्षा कमी आहे. याचा अर्थ, महागाई नियंत्रणात असल्याने व्याजदर कपातीला वाव मिळू शकतो, ज्यामुळे अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल. मात्र, त्याचवेळी जागतिक अनिश्चितता आणि शुल्क तणावामुळे विकासाला पाठबळ देण्याची गरज अधिक तीव्र झाली आहे. त्यामुळे, RBI महागाई आणि आर्थिक वाढ यांच्यात कसा समतोल साधते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

धोरणात्मक पवित्रा आणि भविष्यातील संकेत

MPC चा धोरणात्मक पवित्रा (policy stance) आणि त्यांच्या निवेदनाचा सूर (tone) बाजारासाठी महत्त्वाचे संकेत देईल. ‘तटस्थ’ पवित्रा कायम ठेवल्यास, भविष्यात परिस्थितीनुसार व्याजदरांमध्ये बदल करण्याची लवचिकता RBI कडे राहील. तसेच, ‘सकारात्मक’ सूर म्हणजे, गरज पडल्यास RBI आर्थिक वाढीला पाठबळ देण्यासाठी आणखी उपाययोजना करण्यास तयार आहे, असे सूचित करेल.

© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.