राहुल गांधींच्या ‘मतचोरी’च्या आरोपांना निवडणूक आयोगाचं  उत्तर

‘हाऊस नंबर ०’ आणि ‘डुप्लिकेट नावे’ म्हणजे गैरव्यवहार नव्हे; आयोग म्हणते, ‘पुराव्यासह प्रतिज्ञापत्र द्या, नाहीतर माफी मागा’

१८ ऑगस्ट २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

नवी दिल्ली: काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी केलेल्या ‘व्होट चोरी’ (मतचोरी) च्या गंभीर आरोपांवर निवडणूक आयोगाने (ECI) जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे. रविवारी (१७ ऑगस्ट) झालेल्या पत्रकार परिषदेत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी राहुल गांधींच्या आरोपांना ‘निराधार’ असल्याचे म्हटले आहे. निवडणूक आयोगाने मतदारांच्या यादीतील काही तांत्रिक बाबींवर स्पष्टीकरण देत, लोकशाही प्रक्रियेच्या पावित्र्याबद्दल विश्वास व्यक्त केला.

आयोगाचे प्रमुख मुद्दे आणि स्पष्टीकरण

राहुल गांधींनी ७ ऑगस्ट रोजी एका पत्रकार परिषदेत निवडणूक आयोगावर भाजपसोबत संगनमत करून मतदार यादीत फेरफार केल्याचा आरोप केला होता. त्यांनी कर्नाटकच्या महादेवनपुरा मतदारसंघातील आकडेवारीचा दाखला दिला होता. त्यावर आयोगाने खालीलप्रमाणे स्पष्टीकरण दिले:

१. ‘हाऊस नंबर ०’ चा आरोप:

• राहुल गांधींचा आरोप: मतदार यादीत ‘हाऊस नंबर ०’ असलेल्या लाखो नोंदी आहेत.
• आयोगाचे स्पष्टीकरण: अनेक ग्रामीण भागांत आणि अनधिकृत वस्त्यांमध्ये घरांना विशिष्ट क्रमांक नसतात. अशा मतदारांना वगळणे शक्य नसल्याने, त्यांना ‘०’ हा एक सांकेतिक (notional) क्रमांक दिला जातो. मतदानासाठी घराचा पत्ता ही पूर्वअट नसून, नागरिकत्व, वय (१८ वर्षे) आणि बूथजवळ वास्तव्य हे महत्त्वाचे घटक आहेत.

२. मतदार यादीतील ‘डुप्लिकेट’ नावांचा मुद्दा:

• राहुल गांधींचा आरोप: मतदार यादीत अनेक ‘डुप्लिकेट’ नावे असल्याने ‘डबल व्होटिंग’चा गैरव्यवहार होतो.
• आयोगाचे स्पष्टीकरण: एका व्यक्तीचे नाव एकापेक्षा जास्त ठिकाणी यादीत असू शकते, पण एकाच वेळी दोन ठिकाणी मतदान करणे हा फौजदारी गुन्हा आहे. आयोगाने असा दावा करणाऱ्यांना पुरावे सादर करण्यास सांगितले. ‘मतदार यादी तयार करणे’ आणि ‘मतदान करणे’ या दोन वेगवेगळ्या कायदेशीर प्रक्रिया आहेत, असेही आयोगाने स्पष्ट केले.

३. बिहारमधील ‘२२ लाख मृत्यू’चा आरोप:

• राहुल गांधींचा आरोप: बिहारमध्ये गेल्या सहा महिन्यांत २२ लाख मतदारांचा मृत्यू झाला आहे.
• आयोगाचे स्पष्टीकरण: हे आकडे चुकीचे मांडले गेले आहेत. मागील २० वर्षांपासून नोंद न झालेल्या मृत्यूंची संख्या आता ‘स्पेशल इंटेंसिव्ह रिव्हिजन’ (SIR) मध्ये नोंदवली जात आहे. त्यामुळे हा आकडा सहा महिन्यांचा नसून, २० वर्षांपेक्षा जास्त कालावधीचा आहे.

४. बिहारमधील ‘SIR’ प्रक्रियेवर घाईचा आरोप:

• राहुल गांधींचा आरोप: बिहारमध्ये ‘SIR’ प्रक्रिया घाईगडबडीत केली जात आहे.
• आयोगाचे स्पष्टीकरण: ‘लोकप्रतिनिधी कायदा’ (Representation of People Act) नुसार, प्रत्येक निवडणुकीपूर्वी मतदार याद्या अद्ययावत करणे ही निवडणूक आयोगाची कायदेशीर जबाबदारी आहे. ही प्रक्रिया २४ जून रोजी सुरू झाली आणि २० जुलैपर्यंत पूर्ण झाली. या प्रक्रियेसाठी सप्टेंबर १ पर्यंत तक्रारी आणि हरकती नोंदवता येतील.

आयोगाचे थेट आव्हान

ज्ञानेश कुमार यांनी कोणत्याही राजकीय पक्षाचे नाव न घेता, ‘मतदारांना लक्ष्य करून राजकारण’ केले जात असल्याचा आरोप केला. त्यांनी राहुल गांधींना ‘७ दिवसांत पुराव्यासह प्रतिज्ञापत्र सादर करा, नाहीतर देशाची माफी मागा’ असे थेट आव्हान दिले.

यावर काँग्रेस नेते जयराम रमेश यांनी निवडणूक आयोगावर टीका केली. निवडणूक आयोगाने ‘धमकावण्याऐवजी’ चौकशी करावी, असे त्यांनी म्हटले. दरम्यान, भाजपनेही राहुल गांधींवर ‘निराधार आरोप’ केल्याचा आरोप करत त्यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली आहे.

© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.