“कंत्राटी कामगारांची ग्रॅच्युइटी आणि बोनस आता सुरक्षित राहणार!” कामगार नेते यशवंतभाऊ भोसले यांच्या पाठपुराव्याला यश; महापौर रवि लांडगे अन् स्थायी समिती सभापती अभिषेक बारणे यांची सकारात्मकता

पिंपरी चिंचवड प्रतिनिधी बालाजी नवले, २० जून २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

पिंपरी: “पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेच्या विविध विभागांमध्ये कंत्राटी तत्त्वावर काम करणाऱ्या सुमारे साडेचार ते पाच हजार गरीब कामगारांची वर्षानुवर्षांची ग्रॅच्युइटी (निवृत्ती वेतन लाभ) आणि दिवाळी बोनसचा प्रश्न अत्यंत गंभीर बनला आहे. कंत्राटदार बदलला की जुना कंत्राटदार कामगारांचे पैसे न देता पळून जातो, तर नवीन कंत्राटदार जबाबदारी झटकतो. कंत्राटी कामगारांची ही क्रूर आर्थिक पिळवणूक थांबवण्यासाठी आता महापालिकेने स्वतः ‘प्रिन्सिपल एम्प्लॉयर’ (मुख्य नियोक्ता) म्हणून आपली कायदेशीर जबाबदारी स्वीकारली पाहिजे. या संदर्भात आम्ही सुचवलेल्या ‘कंत्राटी कामगार सुरक्षा निधी’ संकल्पनेला महापौर रवि लांडगे आणि स्थायी समितीचे सभापती अभिषेक बारणे यांनी अत्यंत सकारात्मक प्रतिसाद देत मंजुरीचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत,” अशी महत्त्वपूर्ण माहिती राष्ट्रीय श्रमिक आघाडीचे अध्यक्ष तथा ज्येष्ठ कामगार नेते यशवंतभाऊ भोसले यांनी दिली.

कंत्राटी कामगारांच्या हक्कासाठी राष्ट्रीय श्रमिक आघाडीच्या वतीने करण्यात आलेल्या या यशस्वी पाठपुराव्याची सविस्तर माहिती देण्यासाठी पिंपरी येथे आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष पत्रकार परिषदेत यशवंतभाऊ भोसले बोलत होते.

आजवरच्या प्रथेनुसार, महानगरपालिकेचे कंत्राट (टेंडर) संपले की जुना कंत्राटदार निघून जातो. अनेक वर्षे प्रामाणिकपणे सेवा करूनही कामगार जेव्हा निवृत्त होतो किंवा त्याला कंत्राटदार बदलल्यामुळे कामावरून काढले जाते, तेव्हा त्याला कायद्यानुसार मिळणारी ग्रॅच्युइटी मिळत नाही. नवीन कंत्राटदार ‘माझा जुन्या ग्रॅच्युइटीशी काय संबंध?’ असे म्हणत जबाबदारी टाळतो, कारण टेंडरच्या मूळ अटींमध्ये ग्रॅच्युइटीच्या तरतुदीचा स्पष्ट उल्लेखच नसतो. या तांत्रिक पळवाटेमुळे हजारो कष्टाळू कामगारांचे लाखो रुपये बुडवले जात आहेत.

या लूटमारीवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी यशवंतभाऊ भोसले यांनी महापौर रवि लांडगे आणि स्थायी समिती सभापती अभिषेक बारणे यांच्यासमोर एक क्रांतिकारक आणि अत्यंत व्यावहारिक पर्याय मांडला आहे. ‘ महानगरपालिकेने ‘मुख्य नियोक्ता’ या नात्याने स्वतःच्या नियंत्रणाखाली बँकेत एक स्वतंत्र खाते सुरू करावे. आगामी सर्व कंत्राट प्रक्रियेमध्ये (Tenders) कंत्राटदारांना कर्मचाऱ्यांच्या ग्रॅच्युइटी, दिवाळी बोनस आणि इतर सर्व कायदेशीर भत्त्यांची रक्कम अनिवार्यपणे दरमहा या स्वतंत्र बँक खात्यात जमा करण्याची कडक अट घालण्यात यावी.  या रचनेमुळे कंत्राटदार कितीही वेळा बदलला, तरी कामगारांची वर्षानुवर्षांची जमा झालेली ग्रॅच्युइटी महापालिकेच्या सुरक्षित खात्यात जमा राहील आणि निवृत्तीच्या वेळी किंवा काम सोडताना त्यांना त्यांचा हक्काचा पैसा थेट मनपा प्रशासनाकडून दिला जाईल.

कामगार नेते यशवंतभाऊ भोसले यांनी मांडलेल्या या अत्यंत कल्पक आणि कायदेशीर सूत्राचे महापौर रवि लांडगे व स्थायी समिती सभापती अभिषेक बारणे यांनी उत्स्फूर्त स्वागत केले. “कंत्राटी कामगार हा आपल्या शहराला स्वच्छ आणि सुंदर ठेवणारा मुख्य घटक आहे. त्यांच्या कष्टाचे पैसे कोणालाही बुडवू दिले जाणार नाहीत. कामगारांच्या आर्थिक सुरक्षेसाठी यशवंतभाऊंनी सुचवलेले हे मॉडेल अत्यंत गरजेचे असून, आम्ही येत्या काळात सर्व नवीन टेंडर्समध्ये या अटीचा समावेश करून यावर अधिकृत शिक्कामोर्तब करू,” असे स्पष्ट आश्वासन दोन्ही नेत्यांनी राष्ट्रीय श्रमिक आघाडीच्या शिष्टमंडळाला दिले आहे.

पत्रकार परिषदेत आपल्या भावना मांडताना कामगार नेते यशवंतभाऊ भोसले अत्यंत आक्रमकपणे म्हणाले:

“कंत्राटी कामगार हा आज पिंपरी-चिंचवड महापालिकेचा मुख्य कणा आहे. आरोग्य, पाणीपुरवठा, विद्युत आणि उद्यान विभागातील साडेचार ते पाच हजार कामगार शहरासाठी रात्रंदिवस राबतात. पण जेव्हा त्यांच्या हक्काच्या ग्रॅच्युइटी आणि बोनसचा विषय येतो, तेव्हा कंत्राटदार कायद्याची थट्टा करतात. टेंडर संपले की कामगारांचे कष्टाचे पैसे गायब होतात, ही कामगारांची घोर फसवणूक आहे. महापालिका ही या कामांची मुख्य नियोक्ता (Principal Employer) असल्याने ही जबाबदारी महापालिकेचीच आहे. आम्ही महापौरांकडे मांडलेल्या प्रस्तावामुळे कामगारांचे भविष्य सुरक्षित होईल. जर प्रशासनाने या आश्वासनाची अंमलबजावणी करण्यास टाळाटाळ केली, तर ५ हजार कंत्राटी कामगारांच्या संपूर्ण ताकदीनिशी आम्ही रस्त्यावर उतरू आणि कामगारांना त्यांचा हक्क मिळवून दिल्याशिवाय शांत बसणार नाही!”

© २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.