पिंपरी-चिंचवड (मॅक्स मंथन डेली न्यूज): महाराष्ट्रातील सार्वजनिक ग्रंथालयांचा होणार कायापालट! उच्च शिक्षण विभागाची नवीन श्रेणीकरण प्रणाली!
राज्यातील सार्वजनिक ग्रंथालयांना अधिक आधुनिक आणि लोकाभिमुख बनवण्यासाठी महाराष्ट्राच्या उच्च आणि तंत्रशिक्षण विभागाने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. विभागाने आता सार्वजनिक ग्रंथालयांसाठी एक नवीन श्रेणीकरण प्रणाली (Grading System) जाहीर केली आहे. या प्रणालीच्या माध्यमातून राज्यातील सर्व सार्वजनिक ग्रंथालयांचे मूल्यांकन केले जाणार असून, त्यांना त्यांच्या सोयीसुविधा, उपलब्ध संसाधने आणि वाचकांना पुरवल्या जाणाऱ्या सेवांच्या आधारावर विशिष्ट श्रेणी दिली जाईल.
या नवीन श्रेणीकरण प्रणालीचा मुख्य उद्देश राज्यातील सार्वजनिक ग्रंथालयांचे आधुनिकीकरण करणे, त्यांच्या कार्यक्षमतेत वाढ करणे आणि वाचकांना उच्च दर्जाच्या सेवा पुरवणे हा आहे. श्रेणीनुसार, ग्रंथालयांना त्यांच्या सुधारणेसाठी आवश्यक मार्गदर्शन आणि प्रोत्साहन मिळू शकेल. तसेच, यामुळे ग्रंथालयांमध्ये एक स्पर्धात्मक वातावरण निर्माण होईल, ज्यामुळे ते अधिक चांगली कामगिरी करण्यासाठी प्रयत्नशील राहतील.
उच्च आणि तंत्रशिक्षण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या प्रणालीमध्ये ग्रंथालयांमध्ये असलेल्या पुस्तकांची संख्या, वाचकांसाठी उपलब्ध जागा, संगणक आणि इंटरनेट सुविधा, कर्मचाऱ्यांची पात्रता आणि वाचकांना मिळणाऱ्या इतर सेवा यांसारख्या अनेक घटकांचा विचार केला जाईल. मूल्यांकनाच्या आधारावर ग्रंथालयांना ‘अ’, ‘ब’, ‘क’ अशा विविध श्रेणींमध्ये वर्गीकृत केले जाईल. चांगल्या श्रेणीतील ग्रंथालयांना अधिक निधी आणि सुविधा मिळण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे त्यांना आणखी विकास साधता येईल.
या नवीन प्रणालीमुळे राज्यातील वाचकांनाही मोठा फायदा होणार आहे. त्यांना आता चांगल्या दर्जाची आणि अद्ययावत संसाधने असलेली ग्रंथालये निवडणे सोपे जाईल. तसेच, ग्रंथालयांना त्यांच्या कमतरता ओळखण्यास मदत होईल आणि ते त्या सुधारण्यासाठी प्रयत्न करतील, परिणामी वाचकांना अधिक चांगली वाचन संस्कृती अनुभवता येईल.
राज्यातील शिक्षण आणि वाचन संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी उच्च आणि तंत्रशिक्षण विभागाचा हा एक स्तुत्य उपक्रम आहे. या नवीन श्रेणीकरण प्रणालीमुळे सार्वजनिक ग्रंथालये खऱ्या अर्थाने ‘ज्ञान मंदिरे’ बनतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. ‘मॅक्स मंथन’ या उपक्रमाचे स्वागत करते आणि या संदर्भातील पुढील घडामोडींवर लक्ष ठेवून राहील.
