पिंपरीतील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर भीमसृष्टी परिसरातील भूखंड आरक्षणांवर तीव्र हरकती!
‘त्यागमुर्ती माता रमाई स्मारक’ आणि ‘सांस्कृतिक भीमसृष्टी मैदान’साठी जागा आरक्षित करण्याची मागणी; प्रशासनाच्या ‘षड्यंत्रा’विरोधात जनआंदोलनाचा इशारा!
पिंपरी, दि. ७ जुलै २०२५: पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या प्रारूप सुधारित विकास आराखड्यात पिंपरी शहराच्या हृदयस्थानी असलेल्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर भीमसृष्टी परिसरातील भूखंडांवर टाकण्यात आलेल्या आरक्षणांवर तीव्र हरकती नोंदवण्यात आल्या आहेत. समस्त आंबेडकर अनुयायांसाठी श्रद्धेचे केंद्रबिंदू ठरलेल्या या महत्त्वाच्या जागांवर इतर आरक्षणे लादणे हा नागरिकांच्या भावनांवर केलेला क्रूर हल्ला असून, याविरोधात मोठे जनआंदोलन छेडण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
हरकत अर्जातील प्रमुख मागण्या:

मा. आमदार गौतम चाबुकस्वार, मा. स्थायी समिती अध्यक्षा सीमा सावळे, मा. नगरसेविका चंद्रकांता सोनकांबळे, मा. मारुती भापकर, मा. आशा शेंडगे, अजित शेख, संतोष जोगदंड, सिकंदर सूर्यवंशी, अंजना गायकवाड, बाळासाहेब रोकडे, मंदाकिनी गायकवाड, सतीश काळे, शिवदास उबाळे,लोकसेवक युवराज दाखले आणि अनेक शिव-फुले-शाहू-आंबेडकर चळवळीतील सामाजिक कार्यकर्त्यांनी आज महानगरपालिकेला निवेदन सादर करून हरकती नोंदवल्या.
हरकत अर्जातील मुख्य मागण्या खालीलप्रमाणे आहेत:
- भीमसृष्टी मागील जागा (सर्वे नं. २/१९) – ‘त्यागमुर्ती माता रमाई स्मारका’साठीच आरक्षित करा!
- सद्यस्थिती: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर भीमसृष्टीमागील तार कंपाऊंडने वेढलेली सर्वे नं. २/१९ ही जागा सध्या ‘मुनिसिपल पर्पज (MP)’ अंतर्गत पुनर्वसन (Rehabilitation of non-conforming industries), झोपडपट्टी दवाखाना (Slum Dispensary), बहुउद्देशीय सभागृह (Multipurpose Hall), प्राथमिक शाळा (Primary School), प्रसूतिगृह (Maternity Home), उद्यान (Garden), अग्निशमन दल (Fire Brigade), मंदिर (Temple), टाऊन हॉल (Town Hall), सांस्कृतिक केंद्र (Cultural Center) आणि स्मारक (Smarak) अशा विविध आरक्षणांसाठी प्रस्तावित आहे.
- मागणी: या जागेवरील प्रस्तावित ‘स्मारक’ सोडून इतर सर्व आरक्षणे तात्काळ रद्द करून, ही मोकळी जागा फक्त **’त्यागमुर्ती माता रमाई स्मारका’**साठीच आरक्षित करावी.
- आधार: माता रमाई स्मारकाच्या जागेसाठी अनेक पक्ष, संघटना आणि आंबेडकरी अनुयायांनी आंदोलने, मोर्चे काढून पूर्वीचे बस टर्मिनलचे आरक्षण रद्द करण्यासाठी लढा दिला होता आणि त्यात त्यांना यशही आले होते. पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेमार्फत पत्र क्र. कावि/१०/१२/२०२५, दि. २४/०१/२०२५ रोजी पुणे महानगर परिवहन महामंडळ लि. (PMPML) कडून अभिप्राय मागवण्यात आला होता. याला अनुसरून PMPML ने पत्र क्र. पीएमपीएमएल / ५३६०, दि. ०५/०२/२०२५ अन्वये, “डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मारकाच्या मागील बाजूची जागा माता रमाई आंबेडकर स्मारकासाठी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने देण्यास पुणे महानगर परिवहन महामंडळ लि. यांची हरकत नाही,” असे कळवले आहे. असे असतानाही, आंबेडकरी जनतेची फसवणूक करून सर्वे नं. २/१९ वर माता रमाई स्मारकासाठीचे आरक्षण प्रस्तावित करणे गरजेचे असताना इतर आरक्षणे प्रस्तावित करणे धक्कादायक आणि निषेधार्ह आहे. प्रशासनाची ही कृती शहरातील आंबेडकर अनुयायांच्याच नव्हे, तर सर्वसामान्य नागरिकांच्या भावनांवर केलेला क्रूर हल्ला आहे, असा आरोप हरकतीमध्ये करण्यात आला आहे.

- भीमसृष्टी मैदान (सर्वे नं. २/२० आणि २/२१) – सांस्कृतिक कामांसाठी मोकळी जागा म्हणून प्रस्तावित करा!
-
- सद्यस्थिती: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळ्याशेजारील ‘भीमसृष्टी मैदान’ (सर्वे नं. २/२०) पोलीस स्टेशनसाठी आणि सर्वे नं. २/२१ मध्ये बस टर्मिनलसाठी प्रस्तावित आहे.
- मागणी: ही दोन्ही प्रस्तावित आरक्षणे तात्काळ काढून, ‘भीमसृष्टी मैदान’ सांस्कृतिक कामांसाठी मोकळी जागा म्हणून प्रस्तावित करण्यात यावे.
- महत्त्व: महात्मा ज्योतीबा फुले आणि भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीचा विचार प्रबोधन पर्व (११ एप्रिल ते १५ एप्रिल) महानगरपालिकेच्या वतीने मोठ्या प्रमाणात गेली अनेक वर्षे केला जातो. हा केवळ एक सोहळा नसून, तो विचार, प्रेरणा आणि एकजुटीचा कार्यक्रम आहे. शहरातून काढण्यात येणाऱ्या सर्व मिरवणुका याच भीमसृष्टी मैदानावर एकत्र येतात, जिथे आठवडाभर प्रबोधनात्मक व्याख्याने आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी परिसर भारलेला असतो. हजारो नागरिक, बालकांपासून वृद्धांपर्यंत, मोठ्या उत्साहात यात सहभागी होतात. वर्षभरातही याच मैदानावर अनेक सामाजिक, राजकीय सभा आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम होतात, जिथे अनेक दिग्गजांनी आपले विचार मांडले आहेत. हे मैदान म्हणजे आंबेडकरी चळवळीची आणि पिंपरी-चिंचवडच्या सामाजिक एकोप्याची जिवंत साक्ष आहे.
- आरोप: या ऐतिहासिक आणि अत्यंत महत्त्वाच्या जागेवर पोलीस स्टेशन आणि बस टर्मिनलचे आरक्षण टाकून प्रशासनाने समस्त आंबेडकरी जनतेचा घोर अपमान केला आहे. डॉ. आंबेडकर अनुयायांना या महामानवाला अभिवादन करण्यासाठी शहरात एकच जागा उपलब्ध असताना ती देखील हिसकावून घेण्याचा हा षड्यंत्रपूर्वक डाव आहे. विशेषतः या जागेवर पोलीस स्टेशनचे आरक्षण लादणे, हा महात्मा ज्योतीबा फुले व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती साजरी करण्यासाठी जागाच मिळू नये, असा एक नीच कट आहे, अशी आमची ठाम धारणा आहे.
प्रशासनाला जनआंदोलनाचा इशारा:
प्रशासनाने या न्याय मागण्यांकडे दुर्लक्ष केले, तर या अन्यायाविरुद्ध मोठे जनआदोलन छेडण्यात येईल, असा स्पष्ट इशारा हरकतीमध्ये देण्यात आला आहे. आंबेडकरी जनता आपला स्वाभिमान आणि आपल्या महामानवाच्या स्मृती जतन करण्यासाठी कोणत्याही स्तरावर जाण्यास तयार आहे, याची गंभीरपणे नोंद घ्यावी, असेही हरकतीमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.
