पवना नदीला मिळणार नवसंजीवनी: पर्यावरण मंजुरी मिळाल्याने पिंपरी-चिंचवडचा ड्रीम प्रोजेक्ट मार्गी!

पवना नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाला पर्यावरण ना हरकत दाखला अखेर मंजूर!

पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला हिरवा कंदील; नदीचे नैसर्गिक स्वरूप परत आणण्याचा मार्ग मोकळा!

पिंपरी-चिंचवड, दि. ८ जुलै २०२५: पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेच्या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी असलेल्या पवना नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाला अखेर महाराष्ट्र शासनाच्या ‘स्टेट एन्व्हायर्नमेंट इम्पॅक्ट असेसमेंट अथॉरिटी’ (SEIAA) समितीकडून पर्यावरण ना हरकत दाखला (Environmental No Objection Certificate) प्राप्त झाला आहे. दि. ०७ जुलै २०२५ रोजी झालेल्या SEIAA समितीच्या बैठकीचा सभावृतांत प्रसिद्ध झाला असून, त्यात या प्रकल्पाला मंजुरी देण्यात आल्याचे स्पष्ट झाले आहे. यामुळे पिंपरी-चिंचवड शहराच्या मध्यवर्ती भागातून वाहणाऱ्या पवना नदीला तिचे नैसर्गिक स्वरूप परत मिळवून देण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल पडले आहे.

प्रकल्पाचे स्वरूप आणि तांत्रिक नियोजन:

पिंपरी-चिंचवड शहराच्या मध्यवर्ती भागातून पवना नदी २४.४० किलोमीटर लांबीची आहे. या नदीचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने अनुभवी तांत्रिक सल्लागार मे. एच.सी.पी. डिझाईन अन्ड मॅनेजमेंट प्रा. लि. यांची नेमणूक केली आहे. या सल्लागाराने संपूर्ण पवना नदीचा सर्व्हे करून नदीच्या पाण्याचे प्रदूषण कमी करणे आणि पूर नियंत्रण विषयक कामे करण्यासाठी विस्तृत प्रकल्प अहवाल (Detailed Project Report) तयार केला आहे. विशेष म्हणजे, या पवना नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाचा हायड्रोलॉजी (Hydrology) व हायड्रोलिक्स (Hydraulics) अहवाल भारत सरकारच्या सेंट्रल वॉटर अँड पॉवर रिसर्च स्टेशन, पुणे (CWPRS) मार्फत तयार करण्यात आला आहे, ज्यामुळे प्रकल्पाच्या तांत्रिक बाजूला अधिक बळकटी मिळाली आहे.

पर्यावरण मंजुरीची प्रक्रिया आणि अडथळे:

या प्रकल्पासाठी पर्यावरण ना हरकत दाखला मिळवण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने महाराष्ट्र शासनाकडे दि. १० डिसेंबर २०१९ रोजी अर्ज केला होता. महाराष्ट्र शासनाच्या ‘मा. स्टेट एक्सपर्ट अप्रेझल कमिटी ३’ (SEAC-3) समितीमार्फत दि. ०८ ऑगस्ट २०२३ रोजी याला मंजुरी प्राप्त झाली होती. त्यानंतर, सदर अर्जावर महाराष्ट्र शासनाच्या ‘मा. द स्टेट एन्व्हायर्नमेंट इम्पॅक्ट असेसमेंट अथॉरिटी’ (SEIAA) समितीमार्फत वेळोवेळी बैठका घेण्यात आल्या होत्या. दि. १५ मे २०२५ रोजी मा. SEIAA समितीने बैठक आयोजित केली होती, ज्यात पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेचे आयुक्त यांनी प्रकल्पाबाबत माहितीचे सविस्तर सादरीकरण केले होते. अखेर, दि. ०७ जुलै २०२५ रोजी मा. SEIAA समितीच्या बैठकीचा सभावृतांत प्रसिद्ध झाला असून, त्यात या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला पर्यावरण ना हरकत दाखला देण्यात आला आहे.

प्रकल्पाचे फायदे आणि पुढील वाटचाल:

सदर प्रकल्पाकरिता राज्य व केंद्र शासनाकडून निधी प्राप्त झाल्यानंतर निविदा कार्यवाही करून नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाचे काम करण्यात येणार आहे. हा पवना नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्प केवळ नदीचे सौंदर्य वाढवणार नाही, तर तो अनेक पर्यावरणीय आणि नैसर्गिक लाभांसाठी उपयुक्त ठरणार आहे:

• नदीकाठाचे संरक्षण: नदीकाठाची होणारी झीज टाळण्यास मदत होईल.
• जैवविविधता वाढ: नदी परिसरातील जैवविविधता वाढीस लागेल.
• पक्षांची घरटी व निवासस्थाने: पक्षांसाठी सुरक्षित घरटी आणि निवासस्थाने निर्माण होतील.
• जलचरांची वाढ: जवळचे जलाशय व नदीमध्ये जलचरांची वाढ होण्यास मदत होईल.
• नैसर्गिक पुनरुज्जीवन: एकंदरीत, नैसर्गिक नदीचे पुनरुज्जीवन होऊन तिचे मूळ स्वरूप परत येईल.

मुख्य अभियंता संजय कुलकर्णी यांची प्रतिक्रिया:

संजय कुलकर्णी, मुख्य अभियंता (१), पर्यावरण अभियांत्रिकी विभाग यांनी या मंजुरीबद्दल समाधान व्यक्त केले. “पवना नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्प हा शहराच्या पर्यावरणासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या मंजुरीमुळे नदीचे नैसर्गिक सौंदर्य आणि जैवविविधता जपण्यास मदत होईल, तसेच पूर नियंत्रणातही याचा फायदा होईल,” असे त्यांनी नमूद केले.

या प्रकल्पामुळे पिंपरी-चिंचवड शहराच्या पर्यावरणाला आणि नागरिकांच्या जीवनाला एक नवा आयाम मिळेल अशी अपेक्षा आहे.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.