रक्तरंजित ‘गोटमार मेळावा’: मध्य प्रदेशच्या पांढुर्णा येथे दगडफेकीत १००० जण जखमी!

४०० वर्षांची परंपरा आजही कायम; पोलिसांचा बंदोबस्त, रुग्णवाहिका असतानाही दुर्दैवी घटना

२५ ऑगस्ट २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

पांढुर्णा, मध्य प्रदेश – मध्य प्रदेश-महाराष्ट्र सीमेवरील पांढुर्णा येथे पारंपारिक ‘गोटमार मेळाव्या’मध्ये यंदाही मोठा अनर्थ घडला आहे. दगडफेक करण्याच्या या ४०० वर्षांच्या जुन्या परंपरेत तब्बल १००० लोक जखमी झाले असून, त्यापैकी दोघांची प्रकृती गंभीर असल्याने त्यांना तातडीने नागपूरला हलवण्यात आले आहे.

दरवर्षी पोळ्याच्या दुसऱ्या दिवशी भाद्रपद अमावस्येला होणारा हा गोटमार मेळावा, पांढुर्णा आणि सावरगाव या दोन गावांच्या लोकांसाठी एक ऐतिहासिक शर्यत ठरतो. गावातील नागरिक एकमेकांवर दगडफेक करत, जाम नदीच्या मध्यभागी लावलेले पलाशचे झाड ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न करतात.

‘गोटमारी’च्या रक्तरंजित परंपरेचा इतिहास

दगडफेकीच्या या हिंसक परंपरेला एका प्रेम कहाणीची पार्श्वभूमी आहे, असे सांगितले जाते. मात्र, या परंपरेमुळे अनेकदा जिवीतहानी होते. यंदाच्या गोटमारीत १००० लोक जखमी झाले असले, तरी जखमींवर उपचार करण्यासाठी सहा तात्पुरती दवाखाने आणि ५८ डॉक्टर तसेच २०० कंपाऊंडरची नियुक्ती करण्यात आली होती. ६०० पोलीस जवान आणि रुग्णवाहिका तैनात असतानाही ही दुर्दैवी घटना घडली.

पांढुर्णा येथील जिल्हाधिकारी अजय देव शर्मा यांनी यासंदर्भात माहिती दिली. गोटमार मेळाव्याचा हा खेळ अखेरीस पलाशचे झाड ताब्यात घेऊन दोन्ही पक्ष चंडीमातेचे दर्शन घेतल्यानंतर समाप्त होतो.

प्रशासनाचे प्रयत्न ठरले अपयशी

गेल्या काही वर्षांपासून मानवी हक्क आयोगापर्यंत पोहोचलेल्या या प्रथेला थांबवण्यासाठी प्रशासनाने अनेक प्रयत्न केले आहेत. दगडांच्या ऐवजी रबर बॉलने खेळ खेळण्याचा प्रस्तावही मांडण्यात आला, परंतु तो प्रयत्नही काही मिनिटांतच फसला. प्रशासनाच्या कठोर तयारीनंतरही ही परंपरा थांबवण्याचे प्रयत्न यशस्वी झाले नाहीत.

आजही या धोकादायक खेळासाठी मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्रासह विविध राज्यांमधून लाखो लोक उपस्थित राहतात. मात्र, संस्कृती आणि मानवी सुरक्षा यांच्यातील संघर्ष या एका उत्सवातून पुन्हा एकदा समोर आला आहे.

© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.