गुगलला मोठा दिलासा, पण स्पर्धकांसाठीही मार्ग मोकळा
अमेरिकेत ऐतिहासिक निकालाने ‘क्रोम’ वाचले, पण सर्च डेटा स्पर्धकांसोबत शेअर करण्याचे आदेश
०३ सप्टेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:
पिंपरी : गुगलवरील एका महत्त्वाच्या मक्तेदारी (Antitrust) खटल्यात अमेरिकेतील एका न्यायाधीशांनी मंगळवारी महत्त्वपूर्ण निकाल दिला आहे. या निर्णयामुळे गुगलला एकाच वेळी मोठा दिलासा मिळाला आहे, तर दुसरीकडे स्पर्धकांसाठीही नवे मार्ग खुले झाले आहेत. न्यायालयाने गुगलला आपला लोकप्रिय ‘क्रोम’ वेब ब्राउझर विकावा लागणार नाही, असे स्पष्ट केले. मात्र, ऑनलाइन सर्चमध्ये स्पर्धा वाढवण्यासाठी गुगलला आपला डेटा स्पर्धकांसोबत शेअर करण्याचे आदेश दिले आहेत.
डेटा शेअर करणे बंधनकारक
न्यायाधीश अमित मेहता यांनी सरकारी पक्षाची गुगलला क्रोम ब्राउझर विकण्याची मागणी फेटाळली. त्याऐवजी, गुगलने योग्य स्पर्धकांसाठी ‘सर्च इंडेक्स डेटा’ आणि वापरकर्त्यांच्या माहितीचा डेटा उपलब्ध करून द्यावा, असे निर्देश दिले. या डेटाचा वापर करून प्रतिस्पर्धी कंपन्या त्यांच्या सेवा सुधारू शकतील. या आदेशानुसार, गुगलला पुढील पाच वर्षांसाठी स्पर्धकांना त्यांच्या सर्च सेवा देण्याची ऑफर द्यावी लागेल. हा निकाल जनरेटिव्ह एआय चॅटबॉट्ससाठीही (उदा. ChatGPT) लागू असेल, ज्यामुळे गुगलला एआय क्षेत्रात मक्तेदारी निर्माण करण्यापासून रोखता येईल.
काय आहे हा अँटीट्रस्ट खटला?
हा ऐतिहासिक खटला गुगलच्या अब्जावधी डॉलर्सच्या विशेष वितरण करारांवर आधारित आहे. ऑगस्ट २०२४ मध्ये न्यायाधीश मेहता यांनी गुगलने ॲपल, सॅमसंग आणि इतर स्मार्टफोन निर्मात्यांसोबत केलेल्या करारांमुळे ऑनलाइन सर्चमध्ये बेकायदेशीरपणे मक्तेदारी राखल्याचा निर्णय दिला होता. या करारामुळे गुगल सर्च इंजिन आयफोन आणि इतर डिव्हाइसेसवर डिफॉल्ट पर्याय म्हणून सेट केले जाते.
निकालाचा परिणाम आणि गुगलची प्रतिक्रिया
या निकालानंतर ॲपल आणि इतर डिव्हाइस निर्मात्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे, कारण त्यांना गुगलकडून मिळणारे कोट्यवधी डॉलर्सचे वार्षिक पेमेंट सुरूच राहणार आहे. दुसरीकडे, गुगलला क्रोम किंवा अँड्रॉइडसारख्या महत्त्वाच्या मालमत्ता विकाव्या लागणार नसल्याने गुंतवणूकदारांनी सुटकेचा निःश्वास टाकला आहे.
मात्र, डेटा शेअर करण्याच्या आदेशावर गुगलने चिंता व्यक्त केली आहे. “या नियमांमुळे आमच्या वापरकर्त्यांवर आणि त्यांच्या गोपनीयतेवर कसा परिणाम होईल, याबाबत आम्हाला काळजी आहे,” अशी प्रतिक्रिया कंपनीने दिली आहे. या ऐतिहासिक निर्णयामुळे तंत्रज्ञान क्षेत्रातील स्पर्धेचे भवितव्य निश्चित होण्यास मदत होईल अशी अपेक्षा आहे.
© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.
