संगीत रंगभूमीचा वारसा जपणे काळाची गरज!
‘रंगानुभूति’ महोत्सवात डॉ. वंदना घांगुर्डे यांचे प्रतिपादन; संगीत नाटकांचा समृद्ध इतिहास उलगडला
पिंपरी, २३ सप्टेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:
कोणत्याही कलेचा इतिहास हा फक्त भूतकाळाचा भाग नसतो, तर तो वर्तमानाला समृद्ध करणारा आणि भविष्याला दिशा देणारा असतो. पिंपरी-चिंचवडमधील ‘रंगानुभूति’ महोत्सवात ज्येष्ठ गायिका व अभिनेत्री डॉ. वंदना घांगुर्डे यांनी मराठी संगीत रंगभूमीच्या याच समृद्ध इतिहासाची आठवण करून दिली. १८२ वर्षांचा हा अमूल्य ठेवा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवणे किती महत्त्वाचे आहे, हे त्यांनी आपल्या मनोगतातून सांगितले.
सुवर्णकाळाचा प्रवास: महान कलावंतांचे योगदान
लेखक व निवेदक श्रीकांत चौगुले यांनी घेतलेल्या या प्रकट मुलाखतीत डॉ. घांगुर्डे यांनी संगीत नाटकांच्या इतिहासाचा ओघवत्या भाषेत आढावा घेतला. त्यांनी सांगितले की, विष्णुदास भावे यांनी संगीत नाटकांचा पाया रचला असला तरी, अण्णासाहेब किर्लोस्कर यांच्या ‘शाकुंतल’ पासून खऱ्या अर्थाने संगीत रंगभूमीचा सुवर्णकाळ सुरू झाला. पुढे नटसम्राट बालगंधर्व, संगीत सूर्य केशवराव भोसले आणि मास्टर दीनानाथ मंगेशकर यांच्यासारख्या महान कलावंतांनी आपली अप्रतिम गायकी सामान्य प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवून या परंपरेला एका वेगळ्याच उंचीवर नेले.
काळासोबत बदललेली संगीत नाटके
डॉ. घांगुर्डे यांनी सांगितले की, मराठी संगीत नाटकांनी काळाच्या ओघात स्वतःमध्ये बदल स्वीकारले. सुरुवातीला फक्त पौराणिक कथांवर आधारित असलेली नाटके, नंतर ‘एकच प्याला’ आणि ‘कीचकवध’ यांसारख्या नाटकांतून सामाजिक सुधारणांचा विचार मांडू लागली. तसेच, स्वातंत्र्य चळवळीला पूरक असे विषयही त्यांनी हाताळले. स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचे ‘संन्यस्त खड्ग’ हे नाटक याच बदलाचे महत्त्वाचे उदाहरण आहे.
डॉ. घांगुर्डे यांनी मुलाखतीची सुरुवात ‘पंचतुंड नररुंड मालधर’ या नांदीने केली आणि ‘शतजन्म शोधताना’ या नाट्यपदाने तिची सांगता केली. त्यांच्या शब्दांनी आणि सुमधुर गायनाने उपस्थितांना संगीत रंगभूमीच्या इतिहासात घेऊन गेले. हा ठेवा जपणे ही आता आपली सामूहिक जबाबदारी आहे, हेच यातून सिद्ध झाले.
© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.
