संविधानाचे रक्षण, हाच महामानवाचा खरा सन्मान! डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त पिंपरी-चिंचवडमध्ये उत्साहाचे वातावरण

पिंपरी चिंचवड, १४ एप्रिल २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

पिंपरी-चिंचवड: १४ एप्रिल हा दिवस भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासातील एक प्रेरणादायी पर्व आहे. आज भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची १३५ वी जयंती देशभर मोठ्या उत्साहात साजरी होत आहे. ‘विश्वरत्न’, ‘घटनाकार’ आणि ‘भारत भाग्यविधाता’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बाबासाहेबांनी भारतीय राज्यघटनेच्या माध्यमातून विविधतेने नटलेल्या भारताला एकसंघ राष्ट्र म्हणून बांधून ठेवण्याचे ऐतिहासिक कार्य केले.

संविधान सभेत बोलताना बाबासाहेब म्हणाले होते, “राष्ट्र प्रथम, समाज नंतर आणि व्यक्ती त्यानंतर.” स्वतः आयुष्यभर सामाजिक अन्याय सहन करूनही त्यांनी कधीही कोणाबद्दल सूडाची भावना बाळगली नाही. आचार्य प्र. के. अत्रे यांनी त्यांना “जुलूमाविरुद्ध उगारलेली वज्राची मूठ” असे संबोधले आहे. ही उपमा त्यांच्या संघर्षशील वृत्तीचे आणि अन्यायाविरुद्धच्या लढ्याचे अचूक चित्रण करते.

भारतातील भाषा, प्रांत आणि जाती यांमधील विविधता टिकवून ठेवत देशाला एकत्र ठेवण्याचे काम संविधानाने केले आहे. राज्यघटनेतील काही प्रमुख कलमे खालीलप्रमाणे आहेत:

• समानतेचा अधिकार (कलम १४ ते १८): जात, धर्म, लिंग यावरून होणारा भेदभाव नष्ट करून कायद्यापुढे सर्व समान असल्याचे या कलमांनी सिद्ध केले.

• स्वातंत्र्याचा अधिकार (कलम १९ ते २२): प्रत्येक भारतीयाला भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य मिळाले. भारताच्या कोणत्याही भागात मुक्त संचार करण्याचा आणि स्थायिक होण्याचा अधिकार मिळाला.

• शोषणाविरुद्ध संरक्षण (कलम २३-२४): हजारो वर्षांची वेठबिगारी, बालमजुरी आणि शोषणातून वंचित समाजाची मुक्तता या कलमांमुळे झाली.

• धर्मस्वातंत्र्य (कलम २५ ते २८): भारताने ‘धर्मनिरपेक्ष’ राष्ट्र म्हणून सर्वांना आपापला धर्म पाळण्याची मुभा दिली, ज्यामुळे सामाजिक सलोखा टिकून आहे.

बाबासाहेबांनी घटना सोपवताना देशाला तीन धोक्यांपासून सावध केले होते, जे आजही तितकेच महत्त्वाचे आहेत:

१. सामाजिक असमानता: जोपर्यंत समाजात विषमता आहे, तोपर्यंत लोकशाहीचा पाया कच्चा राहील.

२. आर्थिक विषमता: श्रीमंत आणि गरीब यांच्यातील दरी वाढली, तर असंतोष निर्माण होईल.

३. सांप्रदायिकता: कोणत्याही एका धर्माला अवाजवी महत्त्व दिल्यास राष्ट्राच्या एकात्मतेला तडा जाईल.

आज आपण संविधानाच्या अमृत महोत्सवी काळात आहोत. जगाला वाटत होते की भारत एक राष्ट्र म्हणून टिकणार नाही, पण आज भारत जगातील सर्वात मोठी लोकशाही आणि महाशक्ती म्हणून उदयास येत आहे. हे केवळ बाबासाहेबांच्या दूरदृष्टीचे फलित आहे.

१४ एप्रिलच्या या जयंतीनिमित्त आपण सर्वजण संकल्प करूया की—संविधानाचा सन्मान करूया, बंधुत्वाची मूल्ये जपूया आणि सर्वप्रथम एक भारतीय बनून ‘एकसंघ भारत’ अधिक मजबूत करूया. हीच महामानवाला खरी आदरांजली ठरेल.

© २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.

प्रस्तुत लेख महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या स्मृतीस आणि कार्याला समर्पित.