पासपोर्टचा रंग आणि तुमचा ‘दर्जा’ याचा काय संबंध?

तुमच्या पासपोर्टचा रंग काय सांगतो?

भारतातील चार रंगांचे पासपोर्ट आणि त्यांचा अर्थ; प्रवाशांचा दर्जा ओळखण्याचा सोपा मार्ग

०१ सप्टेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

मुंबई – पासपोर्ट हे केवळ एक प्रवासाचे दस्तऐवज नसून, आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी एक महत्त्वाचे ओळखपत्र आहे. भारत इतर अनेक देशांप्रमाणेच प्रवाशांचा दर्जा किंवा त्यांच्या प्रवासाचा उद्देश दर्शवण्यासाठी चार वेगवेगळ्या रंगांचे पासपोर्ट (निळा, पांढरा, लाल आणि केशरी) जारी करतो. प्रत्येक रंगाचा एक विशिष्ट अर्थ असतो, ज्यामुळे इमिग्रेशन अधिकाऱ्यांना प्रवाशाची ओळख लगेच समजते.

निळा पासपोर्ट: सामान्य प्रवाशांसाठी

निळा पासपोर्ट हा भारतातील सर्वात सामान्य पासपोर्ट प्रकार आहे. हा पासपोर्ट वैयक्तिक, शैक्षणिक, व्यावसायिक किंवा पर्यटन प्रवासासाठी दिला जातो. लाखो भारतीय नागरिक हा पासपोर्ट वापरतात, जो आता बायोमेट्रिक चिपसह ई-पासपोर्ट म्हणून उपलब्ध आहे. यामुळे प्रवास अधिक जलद आणि सुरक्षित झाला आहे. निळ्या पासपोर्टसाठी नागरिकांना जन्माचा पुरावा, वैध फोटो आयडी आणि रहिवासाचा पुरावा सादर करावा लागतो.

पांढरा पासपोर्ट: सरकारी अधिकाऱ्यांसाठी

हा पासपोर्ट केवळ सरकारी अधिकारी, नागरी सेवक आणि लष्करी कर्मचाऱ्यांसाठी असतो, जे अधिकृत सरकारी कामासाठी परदेशात जातात. या पासपोर्टचा रंग त्यांचा अधिकृत दर्जा दर्शवतो आणि त्यांना इमिग्रेशनमध्ये काही विशेष सुविधा मिळू शकतात. हा पासपोर्ट सुरक्षित ई-पासपोर्ट म्हणूनही दिला जातो. हा पासपोर्ट मिळवण्याची प्रक्रिया अधिक कडक असून, त्यासाठी सरकारी ओळखपत्र आणि संबंधित विभागाकडून अधिकृत पत्र आवश्यक असते.

लाल किंवा मॅरून पासपोर्ट: राजनैतिक अधिकाऱ्यांसाठी

लाल किंवा मॅरून रंगाचा पासपोर्ट हा राजनैतिक अधिकारी, वरिष्ठ सरकारी अधिकारी आणि त्यांच्या कुटुंबियांसाठी असतो. या पासपोर्ट धारकांना जलद व्हिसा प्रक्रिया आणि अनेक देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश यांसारखे राजनैतिक विशेषाधिकार मिळतात. हा पासपोर्टही ई-पासपोर्ट म्हणून उपलब्ध आहे.

केशरी पासपोर्ट: ‘ECR’ श्रेणीसाठी

केशरी पासपोर्ट ‘इमिग्रेशन चेक रिक्वायर्ड’ (ECR) असलेल्या भारतीय नागरिकांना दिला जातो. यात सामान्यतः असे व्यक्ती असतात ज्यांनी ठराविक शैक्षणिक पातळी पूर्ण केलेली नाही किंवा ज्यांना विशिष्ट देशांमध्ये काम करण्यासाठी अतिरिक्त मंजुरीची आवश्यकता असते. हा पासपोर्ट धारकाला परदेशात जाण्यापूर्वी अतिरिक्त इमिग्रेशन प्रक्रियेतून जावे लागते, हे दर्शवतो.

पासपोर्टच्या रंगांचे महत्त्व

मनोरंजन, व्यवसाय, अधिकृत कर्तव्य किंवा कामासाठी प्रवास करताना, पासपोर्टचा रंग त्वरित महत्त्वाची माहिती देतो. निळा पासपोर्ट वैयक्तिक प्रवास, पांढरा पासपोर्ट अधिकृत कर्तव्य, लाल पासपोर्ट राजनैतिक दर्जा आणि केशरी पासपोर्ट ‘ECR’ प्रवाशांची ओळख दर्शवतो. ही प्रणाली, आधुनिक बायोमेट्रिक ई-पासपोर्टसह, आंतरराष्ट्रीय प्रवास सर्वांसाठी अधिक सुरक्षित आणि कार्यक्षम बनवते.

© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.