फळ उत्पादकांनो, आता पिकांना हवामानाचे संरक्षण! अमरावती विभागात ‘फळपीक विमा योजना’ लागू, तातडीने अर्ज करण्याचे आवाहन!

शेतकऱ्यांनो, फळांना द्या ‘हवामान’ कवच! पुनर्रचित फळपीक विमा योजनेचा तातडीने लाभ घ्या!

अमरावती विभागातील संत्रा, मोसंबी, डाळिंब उत्पादकांसाठी सुवर्णसंधी; नैसर्गिक आपत्तींपासून आर्थिक स्थैर्य राखण्याचे कृषी विभागाचे आवाहन!

अमरावती, प्रतिनिधी: अविनाश वानखेडे दि. ८ जुलै २०२५: कृषी क्षेत्राच्या उत्पादन वाढीमध्ये फळपिकांचा महत्त्वाचा वाटा आहे, कारण त्यांचे बाजारमूल्य अधिक असल्याने शेतकऱ्यांना चांगले उत्पन्न मिळते. मात्र, फळपिकांचे अपेक्षित उत्पन्न न आल्यास होणारे नुकसानही मोठे असते. ही बाब विचारात घेऊन, शेतकऱ्यांच्या फळपिकांना हवामान धोक्यांपासून संरक्षण देऊन त्यांचे आर्थिक स्थैर्य अबाधित राखण्यासाठी विमा संरक्षणाची नितांत गरज आहे. याच गरजेपोटी, अमरावती विभागात प्रधानमंत्री पिक विमा योजनेअंतर्गत पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजना वर्ष २०२४-२५ आणि २०२५-२६ या दोन वर्षांसाठी राबवण्यासाठी राज्य शासनाने मान्यता दिली आहे. अमरावती विभागातील शेतकऱ्यांनी या योजनेचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे आवाहन विभागीय कृषी सहसंचालक प्रमोद लहाडे यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे केले आहे.

योजनेत सहभागी होण्यासाठी महत्त्वाचे नियम:

अमरावती विभागात अमरावती, बुलढाणा, अकोला, वाशिम व यवतमाळ या जिल्ह्यांमध्ये मृग बहार २०२४ मध्ये संत्रा, मोसंबी, लिंबू, पेरू, डाळिंब, सीताफळ, चिकू या फळपिकांसाठी अधिसूचित क्षेत्रात योजना राबवण्यास परवानगी देण्यात आली आहे.

• शेतकरी ओळखपत्र (Farmer ID): योजनेत सहभागी होण्यासाठी ‘अॅग्रीस्टॅक’ अंतर्गत शेतकरी ओळखपत्र क्रमांक (Farmer ID) बंधनकारक राहील.
• ई-पीक पाहणी: पीक आणि फळपीक विमा योजनेत सहभाग घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना ‘ई-पीक पाहणी’मध्ये नोंद करणे अत्यावश्यक आहे. ई-पीक पाहणीमधील नोंद आणि विमा उतरवलेले पीक यात विसंगती आढळल्यास सदर विमा अर्ज रद्द होईल, याची सर्व विमाधारक शेतकऱ्यांनी दक्षता घ्यावी.
• आधार लिंक बँक खाते: विमा योजनेत सहभागी होण्यासाठी आणि विमा नुकसान भरपाई मिळण्यासाठी शेतकऱ्याचे बँक खाते आधार आधारित पेमेंटसाठी (Aadhaar-linked payment) लिंक असावे.
• उत्पादनक्षम फळबागांना लाभ: केवळ उत्पादनक्षम फळबागांनाच विमा संरक्षणाचे कवच लाभणार आहे.
• उत्पादनक्षम वय: योजनेत भाग घेण्यासाठी अधिसूचित फळपिकांचे उत्पादनक्षम वय खालीलप्रमाणे आहे:
  • पेरू: ३ वर्ष
  • चिकू: ५ वर्ष
  • संत्रा: ३ वर्ष
  • मोसंबी: ३ वर्ष
  • डाळिंब: २ वर्ष
  • लिंबू: ४ वर्ष
  • आंबा: ५ वर्ष
  • सीताफळ: ३ वर्ष

योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये (मृग बहार):

• अधिसूचित क्षेत्रांसाठी: सदर योजना अधिसूचित केलेल्या क्षेत्रातील अधिसूचित फळपिकांसाठी असेल.
• ऐच्छिक सहभाग: ही योजना कर्जदार तसेच बिगर कर्जदार शेतकऱ्यांना ऐच्छिक आहे.
• कुळाने/भाडेपट्टीने शेती करणारे शेतकरी: या योजनेत खातेदाराव्यतिरिक्त कुळाने अगर भाडेपट्टीने शेती करणारे शेतकरी भाग घेण्यास पात्र आहेत, मात्र भाडेपट्टीने शेती करणाऱ्यांचा नोंदणीकृत (Registered) भाडेकरार पिक विमा संकेतस्थळावर अपलोड करणे बंधनकारक आहे.
• विमा हप्ता अनुदान: या योजनेंतर्गत केंद्र शासनाने त्यांचे विमा हप्ता अनुदान ३० टक्के दरापर्यंत मर्यादित केले आहे. त्यामुळे ३० टक्क्यांवरील विमा हप्ता राज्य शासन व शेतकरी यांनी स्वीकारणे क्रमप्राप्त आहे. योजनेतर्गत ३० ते ३५ टक्के पर्यंतचे अतिरिक्त ५ टक्के विमा हप्ता दायित्व राज्य शासनाने स्वीकारले असून, ३५ टक्क्यांवरील विमा हप्ता राज्य शासन व शेतकरी यांनी प्रत्येकी ५०:५० टक्के प्रमाणे भरावयाचा आहे.
• क्षेत्र मर्यादा: राज्यात प्रति शेतकरी सहभागासाठी कोकण वगळता उर्वरित विभागाकरिता कमीत कमी उत्पादनक्षम क्षेत्र २० गुंठे (०.२० हे.) ची मर्यादा राहील. तसेच जास्तीत जास्त क्षेत्र मर्यादा ही सर्व फळपिके व दोन्ही हंगाम मिळून प्रति शेतकरी ४ हेक्टर मर्यादेपर्यंत राहील.
• एकच हंगामासाठी अर्ज: अधिसूचित फळपिकांपैकी एका फळपिकासाठी एका वर्षात एकाच क्षेत्रावर मृग अथवा आंबिया बहारापैकी कोणत्याही एकाच हंगामाकरिता विमा संरक्षणासाठी अर्ज करता येईल (उदा. संत्रा, मोसंबी, डाळिंब).

अमरावती विभागातील सहभागी विमा कंपन्या:

अमरावती विभागात सदर योजना पुढीलप्रमाणे कंपन्यांच्या माध्यमातून राबविण्यात येणार आहे:

• अमरावती/अकोला:
  • युनिव्हर्सल सोम्पो जनरल इन्शुरन्स कं. लि.
  • पत्ता: १०३, पहिला मजला, MAIDC, आकृती स्टार, सेन्ट्रल रोड, अंधेरी (पूर्व), मुंबई ४०००९३
  • टोल फ्री क्र.: १८००-२२४०३० / १८००-२००४०३०
  • ई-मेल: contactus@universalsompo.com
• बुलढाणा/वाशिम:
  • बजाज अलियान्झ जनरल इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड
  • पत्ता: पुणे क्षेत्रीय कार्यालय, ४ था मजला, टॉवर नं. ०७, कॉमर झोन आयटी पार्क, सम्राट अशोक पथ, येरवडा जेल रोड, पुणे-४११००६
  • टोल फ्री क्र.: १८००-२०९५९५९
  • ई-मेल: bagichelp@bajajallianz.co.in
• यवतमाळ:
  • भारतीय कृषी विमा कंपनी लिमिटेड
  • पत्ता: मुंबई क्षेत्रीय कार्यालय, स्टॉक एक्सचेंज टॉवर्स, २० वा मजला, दलाल स्ट्रीट, फोर्ट, मुंबई – ४०००२३
  • टोल फ्री क्र.: १८००-४१९५००४
  • दूरध्वनी क्र.: ०२२-६१७१०९१२
  • ई-मेल: pikvima@aicofindia.com

फळपिकनिहाय विमा संरक्षण प्रकार, कालावधी आणि अंतिम दिनांक:

या विमा योजनेअंतर्गत हवामान धोक्याचा ‘ट्रिगर’ कार्यान्वित झाल्यास, संबंधित महसूल मंडळातील त्या पिकासाठी भाग घेतलेल्या शेतकऱ्यास नुकसान भरपाई रक्कम संबंधित विमा कंपनीकडून देण्यात येणार आहे.

जिल्हानिहाय विमा संरक्षित रक्कम आणि शेतकऱ्याने भरावयाचा विमा हप्ता:

आवाहन आणि अधिक माहितीसाठी संपर्क:

तरी जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांनी या योजनेमध्ये सहभागी होण्यासाठी आपल्या नजिकच्या बँक शाखेत तसेच ‘आपले सरकार सेवा केंद्रा’वर विहित मुदतीत विमा हप्ता भरून सहभागी व्हावे, असे आवाहन विभागीय कृषी सहसंचालक, अमरावती विभाग, अमरावती यांनी केले आहे. या योजनेबाबत अधिक माहितीसाठी क्षेत्रीय स्तरावरील मंडळ कृषी अधिकारी, तालुका कृषी अधिकारी, उपविभागीय कृषी अधिकारी तसेच जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी यांच्या कार्यालयाकडे संपर्क साधावा, असे विभागीय कृषी सहसंचालक प्रमोद लहाळे, अमरावती विभाग यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे कळविले आहे.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.