अल्झायमरचा शोध आता फक्त ३ मिनिटांत!

क्रांतिकारी ‘फास्टबॉल ईईजी’ चाचणी, घरातूनच करता येणार

०३ सप्टेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

पिंपरी : जगभरातील लाखो लोकांना प्रभावित करणाऱ्या अल्झायमर (Alzheimer’s) सारख्या गंभीर आजाराचे निदान आता पूर्वीपेक्षा अधिक सोपे आणि जलद होणार आहे. वैज्ञानिक आणि वैद्यकीय जगतात एक मोठे यश मानली जाणारी ‘फास्टबॉल ईईजी’ (Fastball EEG) ही एक क्रांतिकारी चाचणी समोर आली आहे. ही चाचणी केवळ तीन मिनिटांत अल्झायमरच्या सुरुवातीच्या लक्षणांचा शोध घेण्यास मदत करते. विशेष म्हणजे, ही चाचणी घरी बसूनही करता येते.

काय आहे ‘फास्टबॉल’ चाचणी आणि ती कशी काम करते?

फास्टबॉल चाचणी ही एक ‘ब्रेनवेव्ह’ चाचणी आहे. ही चाचणी करताना, व्यक्तीला ईईजी (EEG) हेडसेट घालण्यास सांगितले जाते. या हेडसेटमध्ये लहान सेन्सर्स असतात, जे मेंदूतील इलेक्ट्रिक क्रियाकलाप मोजतात. चाचणीदरम्यान, स्क्रीनवर जलद गतीने काही चित्रे दाखवली जातात. ही चाचणी निष्क्रिय (Passive) आहे, म्हणजेच व्यक्तीला कोणतेही प्रश्न विचारले जात नाहीत किंवा कोणतीही माहिती आठवण्यास सांगितले जात नाही.

मेंदूतील विद्युत लहरींचे (Brainwaves) निरीक्षण करून, ही चाचणी नवीन आणि पूर्वी पाहिलेल्या चित्रांमधील फरक ओळखण्याची मेंदूची क्षमता मोजते. अल्झायमरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असलेल्या व्यक्तींच्या मेंदूतील लहरी निरोगी व्यक्तींच्या लहरींपेक्षा वेगळ्या असतात. ही चाचणी नेमकी हीच असमानता अचूकपणे ओळखते, ज्यामुळे लक्षणे स्पष्ट होण्याआधीच रोगाचे निदान करणे शक्य होते.

ही चाचणी एक ‘गेम चेंजर’ का आहे?

ही चाचणी वैद्यकीय क्षेत्रात ‘गेम चेंजर’ ठरण्याचे अनेक महत्त्वाचे फायदे आहेत:

• अतिशय जलद: ही चाचणी पूर्ण होण्यास फक्त तीन मिनिटे लागतात, ज्यामुळे वेळ वाचतो.
• तणावमुक्त आणि निष्क्रिय: यात कोणतेही कठीण प्रश्न किंवा तोंडी उत्तरे देण्याची गरज नाही, ज्यामुळे रुग्णावर कोणताही मानसिक ताण येत नाही.
• घरीच चाचणी: ही चाचणी घरातूनच करता येत असल्यामुळे रुग्णालयात जाण्याची गरज नाही, ज्यामुळे अनेक रुग्णांसाठी ती अधिक सोयीची ठरते.
• लवकर निदान: अल्झायमरचे लवकर निदान झाल्यामुळे उपचारांची सुरुवात लवकर करता येते, ज्यामुळे रुग्णाला आयुष्यभर चांगल्या दर्जाचे जीवन जगण्यास मदत होते.

पुढील वाटचाल

ही चाचणी सध्या चाचणीच्या टप्प्यात असली तरी, तज्ज्ञांच्या मते भविष्यात ही चाचणी अल्झायमरच्या निदानासाठी एक महत्त्वाचे साधन बनेल. या चाचणीचे परिणाम थेट रुग्णाला न देता डॉक्टरांकडे पाठवले जातील, जे इतर चाचण्यांसोबत एकत्रितपणे रुग्णाच्या स्थितीचे मूल्यांकन करतील. या चाचणीमुळे लाखो लोकांच्या जीवनात एक नवीन आशेचा किरण निर्माण झाला आहे.

© 2025 मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.