नायलॉन मांजा वापरल्यास पालकांना ५० हजार, तर विक्रेत्यांना अडीच लाखांचा दंड; हायकोर्टाचा कडक इशारा

मकर संक्रांतीपूर्वी नागपूर खंडपीठाचा मोठा निर्णय; नायलॉन मांजाच्या वापरावर आणि विक्रीवर बसणार आर्थिक चाप

अमरावती/नागपूर, दि. २८ डिसेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

अमरावती/नागपूर (दि. २८ डिसेंबर २०२५): मकर संक्रांतीच्या तोंडावर पतंग उडवण्यासाठी नायलॉन मांजा वापरणाऱ्यांची आता खैर नाही. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने या घातक मांजा विरोधात अत्यंत कठोर पवित्रा घेतला असून, वापरकर्ते आणि विक्रेत्यांवर ५० हजार ते अडीच लाख रुपयांपर्यंतचा दंड प्रस्तावित केला आहे. या संदर्भात जिल्हा प्रशासनाने जाहीर सूचना प्रसिद्ध केली असून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांना आता मोठा खिसा रिकामा करावा लागणार आहे.

न्यायालयाने दिलेल्या निर्देशांनुसार, नायलॉन मांजाचा वापर रोखण्यासाठी केवळ गुन्हे दाखल न करता आता आर्थिक दंडही ठोठावण्यात येणार आहे:

• अल्पवयीन मुलांसाठी पालकांना दंड: जर एखादा लहान मुलगा नायलॉन मांजाने पतंग उडवताना आढळला, तर त्याच्या पालकांना ५० हजार रुपये दंड का ठोठावू नये, अशी विचारणा न्यायालयाने केली आहे.

• प्रौढ वापरकर्ते: प्रौढ व्यक्ती नायलॉन मांजा वापरताना सापडल्यास त्यांनाही ५० हजार रुपये दंड भरावा लागेल.

• विक्रेत्यांना मोठा फटका: ज्या विक्रेत्यांकडे नायलॉन मांजाचा साठा सापडेल किंवा जे विक्री करताना आढळतील, त्यांना प्रत्येक उल्लंघनासाठी २ लाख ५० हजार रुपये दंड आकारण्याची सूचना न्यायालयाने दिली आहे.

जिल्हाधिकारी आशिष येरेकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ज्यांना या प्रस्तावित दंडात्मक कारवाईविरुद्ध आपले म्हणणे मांडायचे आहे, त्यांना ५ जानेवारी २०२६ रोजी नागपूर खंडपीठासमोर हजर राहून आपले निवेदन सादर करता येईल. जर कोणीही हजर राहिले नाही, तर जनतेचा या दंडाच्या रकमेला आक्षेप नाही असे गृहीत धरून ही कठोर कारवाई अधिकृतपणे अंमलात आणली जाणार आहे.

सन २०२१ पासून नायलॉन मांजावर बंदी असूनही त्याचा छुप्या पद्धतीने वापर सुरू आहे. या मांजामुळे:

१. दुचाकीस्वारांचे गळे कापले जाऊन निष्पाप नागरिकांचे प्राण जातात.

२. हजारो पक्षी जखमी होतात किंवा त्यांचा मृत्यू होतो.

३. हा मांजा अविघटनशील असल्याने पर्यावरणाचेही नुकसान होते.

या गंभीर समस्येवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी न्यायालयाने आता ‘जेल’सोबतच ‘मोठ्या आर्थिक दंडाचा’ बडगा उगारण्याचे ठरवले आहे. प्रशासनाने नागरिकांना केवळ सुती मांजा वापरण्याचे आवाहन केले आहे.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.