कौटिल्याचे विचार आजही सुसंगत; डॉ. कीर्ती पिंजरकर यांच्या ‘कौटिल्यप्रणीत सुशासन’ ग्रंथाचे अमरावतीत शानदार प्रकाशन

अमरावती, २७ जानेवारी २०२६ | मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

अमरावती : “इ.स. पूर्व चौथ्या शतकात कौटिल्याने मांडलेले नैतिकता, सचोटी आणि प्रशासकीय शिस्तीचे विचार आजही तितकेच सुसंगत आहेत,” असे प्रतिपादन माजी पोलीस महासंचालक डॉ. भूषणकुमार उपाध्याय यांनी केले. बडनेरा रोडवरील हॉटेल श्री हरिचंद्र येथे डॉ. कीर्ती राम पिंजरकर लिखित आणि पुणे येथील पद्यगंधा प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित ‘कौटिल्यप्रणीत सुशासन आणि प्रशासन तंत्र’ या महत्त्वपूर्ण ग्रंथाचा प्रकाशन सोहळा २४ जानेवारी रोजी दिमाखात पार पडला.

या सोहळ्याच्या अध्यक्षस्थानी डॉ. भूषणकुमार उपाध्याय होते. व्यासपीठावर विशेष अतिथी म्हणून रिद्धपूर मराठी भाषा विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. अविनाश आवलगावंकर, लेडी गव्हर्नर डॉ. कमलताई गवई उपस्थित होत्या. प्रमुख वक्ते म्हणून संस्कृत व भारतीय इतिहासाचे गाढे अभ्यासक प्रा. हेमंत राजोपाध्ये यांनी मार्गदर्शन केले. तसेच पद्यगंधा प्रकाशनचे अभिषेक जाखडे आणि सिद्धार्थ प्रकाशनचे शिवाजी धुरी यांचीही प्रमुख उपस्थिती होती.

प्रा. हेमंत राजोपाध्ये यांनी या ग्रंथाचे सखोल विश्लेषण करताना सांगितले की, डॉ. पिंजरकर यांनी या पुस्तकात भ्रष्टाचाराचे ४० प्रकार, आपत्ती व्यवस्थापन आणि अगदी तृतीयपंथीयांचा प्रशासनातील सहभाग यांसारख्या आधुनिकोत्तर विषयांवर केलेले विवेचन त्यांच्या सखोल अभ्यासाची पावती देते. या ग्रंथात खालील महत्त्वाच्या मुद्द्यांचा समावेश आहे:

• प्रशासन यंत्रणा: सनदी नोकरवर्गाची भरती, पदोन्नती, बदली आणि निवृत्तीवेतनाचे प्राचीन पण प्रगत नियम.

• सामाजिक अधिकार: स्त्रियांचे आर्थिक अधिकार, गर्भपात, स्वेच्छामृत्यू आणि समलिंगी संबंधांबाबतचे तत्कालीन कायदे.

• आर्थिक शिस्त: भ्रष्टाचार निर्मूलन, कर प्रणाली आणि बनावट चलनावर नियंत्रण मिळवण्याचे तंत्र.

• लोककल्याण: आपत्ती व्यवस्थापन आणि शेती विकासासाठी राज्यकर्त्याची कर्तव्ये.

लेखिका डॉ. कीर्ती पिंजरकर या संस्कृत भाषेतील पीएचडीधारक असून त्या शहरातील आदर्श प्राथमिक शाळेत शिक्षिका म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या या अभ्यासपूर्ण ग्रंथामुळे संस्कृत साहित्यातील संशोधनाला नवी दिशा मिळाल्याची भावना व्यक्त होत आहे. “प्रशासनातील पारदर्शकता आणि राजधर्माची व्याप्ती समजून घेण्यासाठी हा ग्रंथ मार्गदर्शक ठरेल,” असा विश्वास मान्यवरांनी व्यक्त केला.

या कार्यक्रमाला अमरावतीमधील शैक्षणिक, साहित्यिक आणि सामाजिक क्षेत्रातील नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

© २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.