पुणेकरांचा श्वास गुदमरला! शहरात विषारी हवेचे साम्राज्य; बांधकामांची धूळ ठरतेय ‘सायलेंट किलर’, नागरिक संतापले

पिंपरी चिंचवड प्रतिनिधी बालाजी नवले, २३ फेब्रुवारी २०२६ | मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

पुणे : “पुणे शहरात श्वास घेणे हे आता एक कठीण काम झाले आहे. सकाळी धावायला जाणे असो वा कामावर जाणे, विषारी हवा पावलोपावली पाठलाग करत आहे,” अशा शब्दांत शहरातील वाढत्या वायू प्रदूषणाचे भयावह चित्र मांडले आहे. एकेकाळी स्वच्छ हवेसाठी ओळखले जाणारे पुणे आता धूळ आणि धुराच्या विळख्यात अडकले असून, नागरिक स्वतःचा बचाव करण्यासाठी घराबाहेर पडणे टाळत आहेत.

शहरातील प्रदूषणासाठी वाढती वाहतूक आणि कचरा जाळण्याच्या घटना कारणीभूत आहेतच, पण आता बांधकामांतून उडणारी धूळ ही सर्वात मोठी समस्या ठरत आहे.

• नियमांचे उल्लंघन: बाणेर, बालेवाडी, बावधन, वाकड, हिंजवडी आणि ताथवडे या भागात बांधकामांचे प्रमाण मोठे आहे. मात्र, बांधकाम साइटवर धूळ रोखण्यासाठी आवश्यक असलेले पडदे (Green nets) न लावणे आणि सातत्याने पाणी न फवारणे यामुळे हवेची गुणवत्ता कमालीची खालावली आहे.

• RMC प्लांटचा सुळसुळाट: निवासी भागांजवळ उभारण्यात आलेले रेडि-मिक्स काँक्रीट (RMC) प्लांट आणि त्यातून धूळ उडवत जाणारे ट्रक यामुळे रहिवासी हैराण झाले आहेत. बावधनमध्ये केवळ एका अधिकृत प्लांटची नोंद असताना प्रत्यक्षात ६ ते ७ प्लांट बेधडकपणे सुरू असल्याचे समोर आले आहे.

डिसेंबर २०२५ मध्ये केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (CPCB) दिलेल्या आकडेवारीनुसार, पिंपरी-चिंचवडमधील एअर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) महाराष्ट्रात सर्वाधिक नोंदवला गेला होता. वाकड आणि ताथवडे परिसरातील सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्स आणि नागरिकांनी प्रशासनाच्या निष्क्रीयतेबद्दल तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. “विकास गरजेचा आहे, पण तो जबाबदारीने व्हायला हवा,” असे मत वाकडमधील रहिवाशांनी व्यक्त केले आहे.

वाढत्या प्रदूषणा मुळे केवळ ज्येष्ठ नागरिक किंवा लहान मुलेच नव्हे, तर तरुण वर्गही श्वसनाच्या विकारांनी त्रस्त आहे.

• तज्ञांचे मत: डॉक्टरांच्या मते, गेल्या काही आठवड्यांत कोरडा खोकला, डोळ्यांची जळजळ आणि दमा वाढल्याच्या तक्रारींमध्ये मोठी वाढ झाली आहे.

• प्रशासकीय मर्यादा: महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडे (MPCB) पुणे जिल्ह्यासाठी केवळ १२ तांत्रिक कर्मचारी आहेत, ज्यामुळे इतक्या मोठ्या प्रमाणावरील बांधकामांवर लक्ष ठेवणे अशक्य होत आहे.

प्रदूषण रोखण्यासाठी केवळ कागदावर नियम नकोत, तर त्यांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी हवी, अशी मागणी पुणेकर करत आहेत. नियम मोडणाऱ्या बिल्डरांवर दंडात्मक कारवाई करून बांधकामे थांबवण्याचे संकेत आता प्रशासनाने देणे गरजेचे झाले आहे.

© २०२६ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.