डेटा गोपनीयतेच्या वाढत्या धोक्यामुळे वापरकर्त्यांचा विकेंद्रित सोशल मीडियाकडे कल! (मॅक्स मंथन डेली न्यूज, पिंपरी-चिंचवड)
मास्टोडॉन आणि ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानावर आधारित सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्समुळे डेटावर अधिक नियंत्रण शक्य.
पिंपरी-चिंचवड: आजकाल ऑनलाइन जगात डेटा चोरी आणि गैरवापर यांसारख्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. यामुळे अनेक वापरकर्ते आता त्यांच्या डेटाच्या सुरक्षिततेबद्दल अधिक जागरूक झाले आहेत. याच कारणामुळे, लोकांचा कल आता विकेंद्रित (Decentralized) आणि गोपनीयता-केंद्रित (Privacy-Focused) सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सकडे वाढत आहे.
मास्टोडॉन (Mastodon) हे एक असेच फेडरेटेड मॉडेलवर आधारित सोशल मीडिया नेटवर्क आहे, जे वापरकर्त्यांना त्यांच्या डेटावर अधिक नियंत्रण देते. या प्लॅटफॉर्मवर कोणताही एक मध्यवर्ती मालक नसतो. तसेच, ब्लॉकचेन (Blockchain) तंत्रज्ञानावर आधारित अनेक सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स देखील उदयास येत आहेत. हे प्लॅटफॉर्म्स वापरकर्त्यांना त्यांच्या डेटावर पूर्ण अधिकार देतात आणि ते सहसा कोणत्याही एका संस्थेद्वारे नियंत्रित केले जात नाहीत.
पारंपरिक सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्स, जसे की फेसबुक आणि ट्विटर, वापरकर्त्यांचा डेटा मोठ्या प्रमाणात संकलित करतात आणि त्याचा वापर व्यावसायिक फायद्यांसाठी करतात, अशा तक्रारी अनेकदा समोर आल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर, विकेंद्रित प्लॅटफॉर्म्स वापरकर्त्यांना अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक अनुभव देतात. या प्लॅटफॉर्म्सवर डेटा अनेक स्वतंत्र सर्व्हरमध्ये (फेडरेटेड नेटवर्क) किंवा वितरीत केलेल्या लेजरमध्ये (ब्लॉकचेन) साठवला जातो. त्यामुळे कोणत्याही एका व्यक्ती किंवा संस्थेला यावर सहजपणे नियंत्रण ठेवणे शक्य नसते.
सध्या या नवीन पिढीतील सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सची वापरकर्ता संख्या पारंपरिक प्लॅटफॉर्म्सच्या तुलनेत कमी असली तरी, गोपनीयता आणि वापरकर्त्यांच्या स्वायत्ततेवर दिलेला जोर अनेक जागरूक वापरकर्त्यांना आकर्षित करत आहे. यामुळे भविष्यात सोशल मीडियाच्या जगात एक महत्त्वपूर्ण बदल होण्याची शक्यता आहे, जिथे वापरकर्ते त्यांच्या डिजिटल जीवनावर अधिक नियंत्रण ठेवू शकतील.
