उत्पादन वाढीसाठी ‘जैविक शेती’ काळाची गरज! जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यासाठी जिवाणू संघाचा वापर करा

रासायनिक निविष्ठांच्या अतिवापराने मानवी आरोग्यास धोका; अमरावती येथील जैविक किड नियंत्रण प्रयोगशाळेकडून जैविक खतांच्या उपलब्धतेचे आवाहन

अमरावती, प्रतिनिधी अविनाश वानखेडे, दि. २८ नोव्हेंबर २०२५, मॅक्स मंथन डेली न्यूज:

जगामध्ये सुरक्षित अन्नपदार्थांचा प्रश्न भेडसावत असताना, शेतीत रासायनिक कीटकनाशकांचा ९५ टक्क्यांहून अधिक होणारा अतिवापर ही एक मोठी चिंता आहे. रासायनिक निविष्ठांच्या अति वापरामुळे जमिनीचा कस कमी होत चालला आहे आणि मानवी आरोग्यावरही त्याचे गंभीर दुष्परिणाम दिसत आहेत. या पार्श्वभूमीवर, शेतकरी बांधवांनी आता नैसर्गिक (जैविक व सेंद्रीय) निविष्ठांचा वापर वाढवून ‘रेसिड्यु फ्री’ शेतीकडे वळणे अत्यंत गरजेचे आहे.

उत्पादन वाढीसाठी आणि जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यासाठी शेतकरी बांधवांनी जिवाणू संघाचा उपयोग करावा, असे महत्त्वाचे आवाहन जैविक किड नियंत्रण प्रयोगशाळेव्दारे करण्यात आले आहे.

अमरावती येथील जैविक किड नियंत्रण प्रयोगशाळा (कृषि संकुल, संत गाडगेबाबा अमरावती विद्यापीठ रोड, पिन कोड ४४४६०२) येथे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या जिवाणू संघाची उपलब्धता करण्यात आली आहे.

प्रयोगशाळेत उपलब्ध जैविक निविष्ठा:

• नत्र स्थिरीकरण करणारे जिवाणू: रायझोबियम, अझॉटोबक्टर

• स्फुरद (फॉस्फरस) विरघळविणारे जिवाणू

• पालाश (पोटॅश) विरघळविणारे व वहन करणारे जिवाणू

• द्रवरूप जिवाणू संघ: वरील नमूद तिन्ही जिवाणू एकत्रित असलेले द्रावण.

हे सर्व जैविक निविष्ठा शासनाने ठरवून दिलेल्या दरांनुसार व नियमांनुसार वैयक्तिक शेतकऱ्यांना विक्रीसाठी उपलब्ध आहेत. प्रयोगशाळेशी संपर्क साधण्यासाठी ०७२१-२५५०३७२ हा संपर्कक्रमांक दिला आहे.

सदर जिवाणू संघाचा विक्री दर शासकीय नियमांनुसार खालीलप्रमाणे आहे:

या प्रयोगशाळेव्दारे महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना जिवाणू उत्पादनाबाबत व त्यांच्या कार्यपद्धतीबाबत विस्तृत माहिती आणि प्रात्यक्षिकाद्वारे प्रशिक्षणही देण्यात येते.

रासायनिक खतांच्या अतिवापराने जमिनीचा पोत खालावत चालला आहे. जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यासाठी नैसर्गिक निविष्ठांचा वापर वाढवणे आवश्यक आहे. जिवाणू संघाच्या वापरामुळे होणारे फायदे बहुआयामी आणि शाश्वत आहेत:

सेंद्रिय (जैविक) शेतीला चालना देण्यासाठी आणि रासायनिक खते व कीटकनाशकांचा वापर कमी करण्यासाठी अमरावती येथील प्रयोगशाळेत तयार होणारी जैविक खते शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतीसाठी वापरावीत, असे आवाहन जैविक प्रयोगशाळेच्यावतीने करण्यात आले आहे. नैसर्गिक शेतीकडे वळल्यास शेतकऱ्यांना शाश्वत शेती, उत्तम उत्पादन आणि सुरक्षित अन्नपदार्थ मिळवण्याचा मार्ग सुकर होईल.

© २०२५ मॅक्स मंथन डेली न्यूज. सर्व हक्क राखीव.